I se lalolagi amioleaga, e le o taimi uma e talisapaia ai afioga a le Atua. Aisea? Aua e le lagolagoina e afioga a le Atua le amioleaga ma galuega leaga ae valaau atu i le salamo ma e le mananao tagata.. E toafia avefeau na auina mai e le Atua ma le savali o le salamo na maumau ai o latou ola? Tele avefeau, i le Feagaiga Tuai ma le Feagaiga Fou, totogi le tau i o latou ola mo la latou savali. Ma o loo totogi pea e tagata le tau o le feʻau a le Atua. Ua tele le amioleaga i le lalolagi, lea e vaaia i le natura, O olaga o tagata, ma le faateleina o sauaga o le au Kerisiano, o e talai atu le talalelei moni a Keriso ma valaau atu i tagata ia salamo. Ua mana'o le lalolagi e fa'afilemu avefe'au, o e faalavefau i olaga o isi tagata. Ae e mafai ona e faafilemuina le avefeau, ae e le suia ai le feau.
O perofeta, o lē na tautala i afioga a le Atua, na faafilemuina
O perofeta o le Feagaiga Tuai e tele taimi e ta'ua ai i le ekalesia, ona o upu, valoaga, ma le faaaliga na latou maua mai le Atua. Ae o mea e masani ona latou le taʻuina atu ia te oe, o le tauina lea o le tautala i afioga a le Atua.
Sa lei maua e perofeta se olaga faigofie ma sa lei mauaina i taimi uma le manuia, ae tetee, fa'aletonu, sauaga, ma le faatagataotauaina. Ae peitai, e tasi lava le mea e tutusa ai le au perofeta ma o lo latou alolofa ma le matatau i le Atua.
A aunoa ma le alofa ma le mata’u i le Atua, semanu e le mafai ona latou lototetele ma tuuina atu o latou ola mo le savali sili ona matagofie ma le taua i luga o lenei fogaeleele, o le, le feau a le Silisili Ese.
Le savali o le upumoni, lea e fa'aalia ai pepelo o le pogisa, e faafeagai ma tagata ia latou galuega leaga, valaau atu ia i latou ia salamo, ma toe aumaia i latou i le Atua, le Silisili Ese, Le Fofoga o le lagi ma le lalolagi ma mea uma o i ai i totonu.
Sa masani ona latou tuuatoatasi, o lē na tulai mai i totonu o se nuu fouvale ma talai atu se savali e tetee i le loto o tagata. O se fe'au e le'i lelei ma manaia i le fa'alogo ma alofagia e tagata
Auā e lē logolelei le feʻau i le faalogo ma alofagia e tagata, o nei perofeta lototetele (avefeau) e masani ona faafilemu e ala i le tuuina i le falepuipui pe fasiotia foi i latou.
Ae o le faafilemuina o avefeau e lei suia ai le savali. E le’i suia ai se mea e uiga i le Atua ma Ana afioga, Lona finagalo, le manaomia o le salamo, faamasinoga, ma le taunuuga e faavavau o tagata.
Na lapataia e le Atua Ona tagata ona o le alofa
Na lapataia e le Atua Ona tagata ona o le alofa. Ae peitai, E lei tauia i taimi uma Lona alofa. E mafua ona o afioga ma lapataʻiga a le Atua na manaʻomia ai se suiga o le olaga ma e leʻi manaʻo tagata.
Sa latou le alolofa i le Atua, ae sa latou alolofa ia i latou lava ma mananao e faataunuu tuinanau ma manaoga o o latou tino.
Ina ia mafai ona faataunuuina tuinanau ma manaoga o o latou tino, ua suia e taitai o le nuu afioga a le Atua e tusa ma lo latou malamalama, o le a, ma tu'inanau ma faia le leaga ia lelei ae leaga le lelei.
Ma afai e sau se avefeau ma faalaa ane i o latou olaga, ma faalavelave ia latou (leaga) galuega, ma tautala faasagatau ia te i latou, latou te faafilemuina e ala i le ave o le tagata i fafo.
E leʻi talaʻia e le perofeta o Mikaia se mea lelei ae na o le leaga
Seʻi fai se faaaʻoaʻoga o Mekaio, le atalii o Jimla, o ai le Tupu o Aapo, le tupu o Isaraelu, inoino. Aisea? Auā e leʻi vavalo mai e Mikaia se mea lelei e uiga i le tupu o Aapo, ae leaga. Ae e ui i le manatu o le tupu o Aapo e uiga i upu a Mekaio, ua taunuu ai upu a Mekaio.
E mafai e tagata ona i ai ituaiga uma o manatu ma siomia i latou lava i tagata ioe, e na o upu lelei ma fai mai mea e fia faalogo i ai tagata. Ae, o le tele o taimi e tautala mai ai nei tagata ia i latou lava. Latou te tautala mai i le valea o o latou mafaufau ma lo latou manuia, nai lo le Atua ma Lona Agaga. Ona o lena, latou te tautala pepelo i tagata nai lo le upumoni a le Atua. (Faitau foi: E faapefea ona e iloa perofeta pepelo i o tatou taimi?).
O le tupu o Aapo ma Iosefatu, le tupu o luta, sa siomia i latou lava 400 ioe-alii, o lē na tu i le auaunaga a Aapo ma vavalo uma le manuia.
Sa na o le toatasi lava le tamaloa, o lē na vavalo i le faafeagai, e pei ona faatalitalia e le tupu o Aapo, o Mekaio fo‘i lenā, O ai na tutu i le Auaunaga a le Atua.
E lē gata na valoia e Mekaio se mea leaga e uiga i le iʻuga o le tupu, a ua fai mai foi Mekaio o le 400 o perofeta na vavalo mai le agaga pepelo.
Na faatagaina e le Alii lenei agaga e alu ese ma avea ma agaga pepelo i fofoga o perofeta a Aapo.
Sa le alofa le tupu ia Mikaio. Ae ona o ana upu, E leʻi alofagia foʻi Mekaio i nei mea uma 400 Perofeta.
O upu a Mekaio e leʻi faatupu ai le lotogatasi ae o le ita i le au perofeta. E fai ma taui o ana upu, Na tu'i le alafau o Mekaio.
O le faamaoni o Mekaio i le Atua na iʻu ai i le falepuipui
Sa faamaoni Mekaio i le Atua. E leʻi taaʻina o ia e le avefeʻau a le tupu, o lē na taumafai e fa‘aoleole ‘iā te ia e tautala i ‘upu lelei, e pei lava o upu a le 400 Perofeta, o lē na folafola atu le lelei i le tupu. A ‘ua ta‘u atu e Mekaio ‘iā te ia, o loo soifua le Alii, e na o le mea lava na fetalai mai ai le Alii ia te ia e tautala atu ai.
E leʻi fefe foʻi Mekaio i le tupu. E leʻi fefe foʻi Mekaio i na mea 400 Perofeta, o e na tautino mai o i latou o perofeta a le Alii.
Ona o lona faamaoni i afioga a le Alii le Atua, E lē gata na sasaina Mekaio ae na tuuina foʻi i le falepuipui. A o le isi 400 Perofeta, o lē na vavalo i pepelo na alu i le fale (1 Tupu 22, 2 Nofoaiga a Tupu 18)
O Mekaio o se perofeta. Ae sa i ai foi isi, e aofia ai ma ositaulaga, o e na lafoai lo latou saolotoga ma o nisi taimi na totogiina ai o latou ola mo la latou auaunaga i le Alii.
O le feau faigata a le avefeau o Sakaria, le ositaulaga, na maumau ai lona ola
O Sakaria le ositaulaga, faataitaiga, o le atalii o leoiata, le ositaulaga, sa faatumulia i le Agaga o le Atua. Sa ia folafola atu se savali faigata, o le upu moni a le Atua, o ē na ta‘ua o ali‘i o Iuta, le tupu, o ē na fa‘alogo ‘iā te i latou, ma tagata, i le salamo.
Sa faalogo pea le tupu i le tamā o Sakaria le ositaulaga o Ioiata. Ae ina ua mavae le maliu o Ioiata, ua faalogo le tupu i alii o luta. Ae peitai, ‘ua amio leaga fo‘i ali‘i o Iuta i luma o le ALI‘I. ‘Ua latou tu‘ua le fale o le ALI‘I le Atua o latou tamā ma ‘au‘auna i tupua ma tupua. Ona oo mai ai lea o le toasa ia Iuta ma Ierusalema ona o a latou solitulafono.
Na auina mai e le Atua perofeta ia i latou e toe aumai i latou i le Alii. Sa latou molimau faasaga ia i latou, a ‘ua latou lē fa‘alogo ‘iā te i latou ma ‘ua faia pea a latou amio leaga.
Ina ua oo mai le Agaga o le Atua ia Sakaria, na ia fai atu ai i tagata, pe aisea na latou solia ai poloaiga a le Alii ina ia latou le manuia. Aua ua latou lafoaiina le Alii, ua tuulafoaiina foi i latou e le Alii.
Ae nai lo le salamo, sa feita tagata.
‘Ua fouvale le nu‘u ‘iā te ia ma fetogi Sakaria i ma‘a i le poloa‘iga a le tupu i le lotoā o le fale o le ALI‘I..
E leʻi manatua e le tupu o Ioasa le agalelei o lona tamā iā te ia, ae na ia fasiotia lona atalii (2 Nofoaiga a Tupu 24).
Sa tautala Sakaria i afioga a le Alii i le mana o le Agaga ma sa fetogia i maa o se taui.
E toatele perofeta a le Atua na tuuina i le falepuipui ma/pe fasiotia
Tele avefeau, o ē ‘ua filifilia ma ‘auina mai e le Atua, ‘ua fa‘afilemuina ‘ona o la latou fe‘au. O avefeau e pei o Isaia, Ieremia, Sakaria, ma Ioane le Papatiso sa sasaina, tuu i le falepuipui, ma/pe fasiotia, ona o lo latou alofa, faamaoni, ma le mata’u i le Alii le Atua ma na oti o ni maturo mo le Alii (a.o. Ieremia 20:2, Mataio 14:1-12; 21:33-46, Luka 11:51, Eperu 11:33-40).
Ae peitai, o lo latou oti e leʻi suia ai se mea e uiga i le upu moni ma afioga a le Atua. Sa faaauau pea ona auina mai e le Atua avefeau ma faamalosia i latou i Lana afioga ma le Agaga.
Na auina mai e le Atua Lona Alo o Iesu, o ē na feagai ma lea lava mala
Na oo foi Iesu Keriso le Alo o le Atua i lea lava tulaga. Ina ua uma ona papatisoina Iesu i le vai ma maua le Agaga Paia ma faaosoosoina e le tiapolo i le vao 40 aso ma tetee atu i le tiapolo, Na afio atu Iesu i le mana o le Agaga Paia. Sa folafola atu ma le lototele e Iesu le Malo o le Lagi ma valaau atu i tagata ia salamo.
Ma e pei lava o avefeau i le Feagaiga Tuai na faafilemu ona o la latou savali, sa latou taumafai foi e faafilemu Iesu. Aua na fetalai Iesu i afioga a Lona Tama ma molimau atu i a latou galuega leaga (a.o. Ioane 5:30; 7:7; 8:38).
E ui ina tele, O ai na o le aiga o Isaraelu, ua gauai atu i Lana valaau ia salamo, sa toatele foi, e aofia ai taʻitaʻi o tagata o le Atua, o lē sa le talitonu i Ana afioga ma sa le’i gauai atu i Lana valaau ia salamo.
Ia i latou, e lē o Iesu o le Mesia ae o se taupulepule, o ē na tutū i lo latou ala, ma fa'aleagaina o latou foliga lautele e ala i le fa'aalia o a latou pepelo, o mea lilo o latou loto, ma a latou galuega leaga. (Faitau foi: Iesu i le lotolotoi o taitai tauaso).
Ae e leʻi fetuunaʻi e Iesu Ana fetalaiga ma le feʻau i manaʻoga o tagata ma mea na fia faalogo i ai tagata. Sa tumau faamaoni o Ia i Lona Tama ma talai atu afioga a Lona Tama, e pei lava o perofeta a le Atua.
Na ave faatagataotauaina Iesu, sasaina, ma faasatauroina
Na afio mai Iesu i le lalolagi, ae e le o se tagata o le lalolagi o Ia (o le pouliuli), a o le Malo o le Lagi. O lea la, E leʻi fetalai Iesu i upu a le lalolagi ae o afioga a le Atua. Na silafia e Iesu le mea e tau atu i ai Ana afioga. Ae o le alofa mo Lona Tama ma Lona mata’u ia te Ia na uunaia ai Iesu e faataunuu le mea na Ia afio mai ai.
Na manatu tagata e ala i le taofia o lenei Avefeau a le Atua e faafilemu, e ala i le ave faatagataotauaina ma faasatauroina o Ia, ua latou aveesea le feau. Na faamaonia lenei mea, e ui ina latou faafoliga na tofia i latou e le Atua, latou te lei iloa le Atua. Sa latou le masani i Ana afioga ma le Malo.
Sa faapogisaina o latou mafaufau ma sa latou nonofo i le pogisa. Sa le talitonu tagata i upu a Iesu, o le mea lea na latou le iloa ai le mea e tupu i lenei Saito o saito, pe a pau i le eleele ma mate (Ioane 12:24).
Latou te le'i faitaulia fua o Saito o saito
Na latou manatu ua latou aveesea Iesu ma Lana feʻau faigata ma mafai ai ona toe maua o latou olaga tuai e aunoa ma se faalavelave. Ae latou te lei faitaulia fua o Saito o saito.
I luga o le Aso Penetekoso, o le tausamiga o ulua'i fua, sa faataunuuina afioga a le Atua ma sa 120 na faatumulia soo o Iesu i le Agaga Paia.
Na latou o atu i fafo e folafola atu le talalelei a Iesu Keriso ma le Malo o le Lagi ma valaau atu i tagata ia salamo.
Na latou maua laulaufaiva o le afi, o lea na amata ai ona tautala i latou uma i gagana eseese, molimau atu i galuega ofoofogia a le Atua ma faasilisilia o Ia.
O Peteru le tagata muamua, o lē na tu mai ma talai atu le talalelei a Iesu Keriso ma valaauina le nuu o Isaraelu, o ē na fa‘apotopotoina i Ierusalema e fai le tausamiga o ulua‘i fua (Tausamiga o Vaiaso), i le salamo.
E afe ma afe na gauai atu i le valaau o le salamo ma sa faaolaina i le toto o Iesu ma toe faalelei ma le Atua.
E ala i upu a Peteru ma le mana o le Agaga Paia, sa tausalaina i latou i le agasala, salamo, ma papatisoina. Na latou tuuina atu o latou ola ia Iesu, O Le na tuuina atu Lona soifua mo i latou.
Aisea e le taitai ai i taimi uma le savali a le Atua i le salamo, ae ia ita, tetee, ma sauaga?
Ma o lea na talaʻiina ai le feʻau ma o loʻo talaʻiina pea. E ui lava i le mea moni, o loo taumafai le lalolagi e faafilemu le avefeau a le Atua. Aua e pei o afioga a le Atua na fetalaia e le au perofeta ma Iesu i le Feagaiga Tuai ma Ona soo i le Feagaiga Fou., e lei taliaina i taimi uma e tagata ma e lei taitai atu ai i taimi uma i le salamo, ae na tupu ai le ita, tetee, ae o sauaga, o afioga a le Atua e tau atu pea i le ita, tetee, ma sauaga.
Aisea? Aua o loo molimau pea afioga a le Atua i galuega leaga a le tagata pa'ū (O galuega a le tino).
O afioga a le Atua o loo valaau pea mo le salamo, o le aveesea o le agasala, ma le toe foi atu i le Atua ma usiusitai ia te Ia ma Lana Afioga.
Ma e le o tagata uma e naunau e tuuina atu lona ola ma tuu ese galuega o le tino mo Iesu.
O le alofa i le tino ma le lalolagi e taofia ai tagata mai le mulimuli ia Iesu ma usiusitai ma auauna atu ia te Ia. (Faitau foi: O le mulimuli ia Iesu o le a tauia ai mea uma).
Aua e le mananao tagata e tausalaina, lagona leaga, ma faafeagai ma a latou amioletonu ma galuega pogisa faaletino, ua taumafai tagata e faafilemu le avefeau a le Atua.
E mafai ona e faafilemuina le avefeau, ae e le suia ai le feau
I le gasologa o tausaga e leai se mea na suia, e ui ina manatu tagata e iai. O loo amioleaga pea tagata. Latou te fiafia pea i galuega leaga a le tino. Ma afai e le mafai ona faatosina le avefeau ma e le mafai ona fetuunai le savali, ona toe tasi lea o le mea e fai ma o le faafilemu lea o le avefeau, e iai auala.
Ae peitai, e mafai e tagata ona faia le mea sili latou te mafaia e faafilemu ai le avefeau, ae e le suia ai le feau.
‘Ia fai ma masima o le lalolagi’
