O le a le uiga o le Kolose 1:19-20, Auā ‘ua finagalo le Tamā ‘ina ‘ia mau ‘iā te ia le tumu uma lava; ma ua uma ona faia le filemu e ala i le toto o Lona satauro, e ala ia te Ia e faalelei ai mea uma ia te Ia; e Ia, Ou te fai atu, pe o ni mea i le lalolagi, po o mea i le lagi.
Na faia e le Atua le tagata i Lona faatusa ma tuuina atu i le tagata le pule
Ina ia malamalama i le Kolose 1:19-20 e tatau ona tatou toe foi i le foafoaga. Ina ua uma ona faia e le Atua le tagata i Lona faatusa, Na ia tuuina atu i le tagata le pule i iʻa o le sami, o le moa o le ea, o povi, ma luga o le lalolagi uma, ma luga o mea fetolofi uma e fetolofi i luga o le fogaeleele.
Sa i ai se lotogatasi faaleagaga i le va o le Atua ma le tagata. Sa savavali le Atua ma tagata ma sa iai se faiā ma tagata. Sa i ai le filemu i le va o le tagata ma le Atua seia oo ina faalavelave mai le tiapolo.
Na faalatalata atu le tiapolo i le tagata i foliga o se gata ma faaosooso le tagata i le upu moni afa; o se pepelo pepelo. O lana pepelo maaleale na galue e faatosina ai le tagata e talitonu i ana upu ma faatino ana upu. E ala i le faatinoina o upu a le gata, tamaloa ua le usiusitai i le poloaiga a le Atua.
O se taunuuga o le le usiusitai o le tagata i le Atua, na oo mai le oti ma pau ai le tagata mai lona tulaga o se atalii o le Atua (e faatatau lenei mea i alii ma tamaitai) ma pule i le lalolagi (Kenese 1:26-28, 3, Luka 3:38).
Na fa'alavelaveina le fa'ale-natura ma le fa'aleagaga
Mai le taimi nei, o lena tagata ua le usiusitai i le poloaiga a le Atua ma ua agasala ai, o le tulaga faalenatura ma faaleagaga i le lagi ma le lalolagi na oo ina faalavelaveina ma suia ma malepe ai le filemu ma le sootaga i le va o le Atua ma tagata..
Ua le toe avea le tagata ma atalii o le Atua ma pule i le lalolagi. Nai lo lena, o le agelu sili ua pa'u o Lusifelo, o le ua taua foi o le tiapolo ma Satani, o lē na tulia mai le lagi i le lalolagi ona o lona fouvale, na ia faoa le pule a le tagata i lana pepelo.
O lea la ua avea le tiapolo ma pule o le lalolagi ma suitulaga i le Atua ma avea ma tama o tagata pa'u.
Ae laki ua iai se fuafuaga a le Atua e toe faʻafoʻisia ai mea na malepelepe ma faʻalavelave.
Le fuafuaga togiola a le Atua mo tagata
Ua faapea lava ona alofa mai o le Atua i le lalolagi, lena Na Ia tuuina mai Lona Alo e toatasi, Iesu Keriso. O lena la, e leai se tasi e leiloa ma tausalaina i le Aso o le Faamasinoga. Tagata uma, o ai e talitonu ia Iesu le Keriso, o le a faaolaina ma e ala i le faatuatua ma le toefaafouina ia te Ia e maua ai le ola e faavavau (Ioane 3:16).
Ma o lea na auina mai ai e le Atua Lona Alo o Iesu Keriso i le lalolagi e faaumatia galuega ma le mana o le tiapolo ma ia aumai le filemu i le lalolagi. Na aumaia e Iesu le filemu e ala i le togiolaina o le tagata paʻu mai le mana o le tiapolo ma toe faalelei le tagata paʻu i le Atua..
Na afio mai Iesu e toe faafoʻisia ma toe aumaia mea na gaoia e le tiapolo ma faaleagaina i le lagi ma le lalolagi.
O le a le uiga o le faia o le filemu e ala i le toto o Lona satauro?
E ala i le Taulaga o Iesu Keriso, e ala i le toto o Lona satauro, o mea uma i le lagi ma le lalolagi ua lelei ma le Atua. E ala ia Iesu Keriso, Na taulimaina e le Atua le faafitauli o le agasala lea na vavaeeseina ai tagata mai le Atua ma taofia ai i latou i le pologa a le tiapolo e ala i o latou tino., o loo mau ai le natura agasala.
Ma, ua faia le filemu e ala i le toto o Lona satauro, e ala ia te Ia e faalelei ai mea uma ia te Ia; e Ia, Ou te fai atu, pe o ni mea i le lalolagi, po o mea i le lagi (Kolose 1:20)

Na toe faafoʻisia e Iesu le pule faaleagaga ma toe aumaia faaletulafono mea na gaoia e le tiapolo mai tagata le faatoaga o Etena.
Na tuuina atu e Iesu le pule ma le mana uma i le au faatuatua, o lē na avea ma foafoaga fou, e ala i Lona toto ma le toe fuataina ia te Ia, ma o Lona Tino, le Ekalesia.
Na fa'amae'aina mea uma e -ma ia Iesu Keriso, O ai (ma o) le faatusa o le Atua, o le Ulumatua o tagata uma lava ma le Ulu o Lona Tino; le Ekalesia.
Ina ua uma le galuega atoatoa o le togiola i luga o le satauro, e ala i le toto o Iesu ma le faatuatua ma le toefaafouina ia te Ia, ua lelei le tagata ma le Atua.
E mafai ona toe savavali tagata ma le Atua ma maua se sootaga ma le Atua nai lo le fesootai ma le Atua e ala i perofeta, ositaulaga, ma isi., Pei o le feagaiga tuai.
O le a le uiga o le togiola ia Iesu Keriso?
Na togiolaina e Iesu Keriso le tagata pa'ū mai lona natura agasala (le toeaina) e ala i le toefaafouina ia te Ia ma faia le tagata amiotonu ma toefuatai le tulaga o le tagata.
Afai ua toe fanauina oe ia Keriso ma ua i ai i Lona Tino (le Ekalesia), ‘ua fa‘apa‘iaina ma amiotonu ‘outou ma ‘ua lelei ma le Atua. E le ona o au galuega po o le mulimuli i se seti o tulafono, tulafono, mataupu, sauniga, Aoaoga, vasega, ma isi. ae ona o le alofa tunoa o le Atua; e ala i le galuega togiola a Iesu Keriso ma Lona toto.
O Iesu Keriso o loo mau ai le atoatoaga o le Aiga Atua, o le Puluvaga i le va o le tagata ma le Atua. Na Ia faamaligiina Lona toto ma faalelei (ma toe faalelei) tagata, o e talitonu ia te Ia ma toe fanauina ia te Ia, i le Atua.
O Iesu Keriso o le Puluvaga o le Feagaiga Fou
Ia faaeteete nei faaleagaina outou e se tagata e ala i filosofia ma taufaasese le aoga, e tusa ai ma tu ma aga masani a tagata, e tusa ai ma mea faavae o le lalolagi, ae lē mulimuli ia Keriso. Auā o lo‘o mau ‘iā te Ia le tumu uma lava o le Aiga Atua i la le tino. Ma ua atoatoa outou ia te Ia, o le ulu lea o malo uma ma le pule (Kolose 2:8-10)
E leai se isi auala e faaolaina ai ma toe lelei ai ma le Atua nai lo o Iesu Keriso, le Alo o le Atua ma Lona toto. O le atoatoaga uma o le Aiga Atua e mau i le tino (tumau) ia te ia. O Iesu Keriso o le Ala, le mea moni, ma le ola.
Fetalai atu Iesu ia te ia, O a'u o le Ala, le mea moni, ma le ola: e leai se tagata e alu atu i le Tamā, ae mai ia te Au (Ioane 14:6)
E leai se isi auala! E leai se isi auala, o lona uiga, metotia, tekinolosi, sitepu, ma faiga e mafai ai ona paia ma amiotonu se tagata ma toe faafo'isia le mea na gau ma faalavelaveina i le pau, ma faalelei le tagata ma le Atua.
Ua faia e le Atua se ala e ala i le satauro ma le toto o Lona Alo e aveesea ai le feitagai i le va o le Atua ma tagata pa'u'u ma toe faafo'isia le filemu i le va o le Atua ma le tagata.
O le atoatoaga uma e mau ia Iesu Keriso
Ae o le fiafia o le Alii na amoina o ia; Ua ia tuuina ia te ia le faanoanoa (na ma'i ai o Ia): a e faia lona agaga o se taulaga mo le agasala, O le a ia vaai i lana fanau, E faafualoa e Ia ona aso, ma o le a manuia foi le finagalo o le Alii i Lona aao. O le a ia vaai i le lagona o lona agaga, Ma o le a faamalieina: O lona poto e tatau ai laʻu auaunaga amiotonu ona taʻu maia le tele o; aua o le a ia tauaveina a latou amioletonu. O le mea lea o le a ou vaevaeina ai ia te ia se vaega ma le sili, ma o le a ia vaeluaina le vete i le malosi; auā ua ia sasaa atu lona agaga i le oti: ma sa faitauina o ia ma tagata solitulafono; ma na ia sa ia fanau le agasala o le tele, ma faia le fautua mo tagata solitulafono (Isaia 53:10-13).
Ma ua ia tuuina mea uma i lalo o Ona vae, ma tuuina atu o Ia e fai ma Ulu o mea uma i le Ekalesia, O Lona Tino lea, le atoatoa o Ia o le na te faatumuina mea uma i tagata uma (Efeso 1:22-23)
(O lenei ua ia alu pea, O le a le mea na ia alu ifo ai foi i vaega pito i lalo o le lalolagi? O ia e sili atu i le tutusa foi o le sili atu i luga o le lagi uma, na ia faatumuina mea uma (Efeso 4:9-10))
Auā ‘ua finagalo le Tamā ‘ina ‘ia mau ‘iā te ia le tumu uma lava (Kolose 1:19)
O le atoatoaga uma o le Aiga Atua o loo mau ia Iesu Keriso. Ua ia faia mea uma ia atoatoa ia te Ia. O lea la, mea uma e te manaomia i le olaga o loo ia Iesu Keriso.
O Iesu o le Keriso, o le Faaola o le tagata pau, ma le Ositaulaga Sili o le Feagaiga Fou, lea ua faamaufaailogaina i Lona lava toto taua. Ae o Iesu e le gata o le Togiola ma le Ositaulaga Sili o le Feagaiga Fou.
Sa faaeaina e le Tama Lona Alo
Aua ua faaeaina e le Atua le Tama Lona Alo o Iesu Keriso ma tuu o Ia i luga o agelu, ma tuuina atu ia te Ia le Suafa, lea e i luga o igoa uma, ma nofo ia te ia i lona itu taumatau ma tofia o Ia e fai ma Tupu i Lona Malo.
Na Ia tuuina atu ia te Ia le mana ma le pule uma i le lagi ma le lalolagi. Ua ia tuuina mea uma (agelu, mana, pulega, malo, pule, ma isi.) i lalo o Ona vae ma tuuina atu o Ia e fai ma Ulu o mea uma i le Ekalesia, o Lona Tino lea, le atoatoa o Ia o le na te faatumuina mea uma i tagata uma. (a.o. Galuega 2:32-36; 5:31, Filipi 2:9-10, Kolose 1:13; 3:1, 1 Timoteo 1:17; 6:15-16, Eperu 1; 8:1-2, 1 Peteru 3:22)
O le atoatoa e maua ia Iesu Keriso
O le atoatoaga uma o le Aiga Atua o loo mau ia Iesu Keriso, ma ‘ua fa‘ataunu‘uina mea uma lava ‘iā Keriso. Afai ua e toe fanaufouina ma ua avea oe ma se foafoaga fou ma ua i ai i Lona Tino; Lana Ekalesia, ona faaatoatoaina ai lea o outou ia te ia, ma o le tumu uma lava o le tulaga Atua o le tino o loo mau ia Keriso e mau i totonu ia te outou. (a.o. Ioane 17).
Na molimau Ioane ia te Ia, ma tagi, fai mai, O Ia lea na ou tautala atu ai, O lē mulimuli mai e sili ‘iā te a‘u: aua na muamua o Ia ia te au. Ma o Lona atoatoaga ua tatou maua uma ai, ma le alofa tunoa i le alofa tunoa. Auā na tu‘uina mai e Mose le tulafono, a o le alofa tunoa ma le upu moni na oo mai ia Iesu Keriso (Ioane 1:15-17)
Auā o lo‘o mau ‘iā te Ia le tumu uma lava o le Aiga Atua i la le tino. Ma ua atoatoa outou ia te Ia, o le Ulu lea o malo uma ma le pule (Kolose 2:9-10)
Auā o lē ‘ua ‘auina mai e le Atua, o lo‘o fetalai mai o ia i afioga a le Atua: aua e le foai fuaina mai e le Atua le Agaga ia te Ia. E alofa le Tamā i le Alo, ma ua tuuina atu mea uma i Lona aao. O lē fa‘atuatua i le Alo, ‘ua ‘iā te ia le ola e fa‘avavau: a o le le talitonu i le Atalii, e le iloa e ia le ola; a e tumau pea le toasa o le Atua i ona luga (Ioane 3:34-36)
O le Ekalesia o le Amepasa o le Malo o le Atua
O le Ekalesia o le Amepasa o le Malo o le Atua ma le nofotupu faaleagaga a Iesu Keriso i le lalolagi, o i ai le tumu uma o Keriso. A tumau pea le Ekalesia ia Keriso ma usitai i le Ulu, ua i ai i le Ekalesia le pule uma ma le mana uma.
Na aumaia e le Atua tagata uma, o lē ua toe fanauina ia Keriso ma ua avea ma foafoaga fou ma ua lelei ma le Atua ma ua i ai i Lona Tino, le mana ma le pule e avea ai ma atalii o le Atua (alii ma tamaitai).
Na tuuina atu e le Atua i Ona atalii le malamalama, poto, pule, ma le Malosiaga, e savali i le atoatoaga o Iesu Keriso ma fai ma sui, talaʻi ma aumai le Malo o le Atua i le lalolagi, ma tutu i le taua faaleagaga e faasaga i le agasala ma le tiapolo ma faaumatia ana galuega.
O le finagalo o le Atua, o Ona atalii (o tane ma fafine) tutumau ma tutu ma tumau i le usiusitai ia te Ia ma ola i ni olaga paia e tuuto atu ia te Ia.
O le finagalo o le Atua ia latou ola i le olaga paia ma togiolaina e agasala, o e ua ave faatagataotauaina e pepelo a le tiapolo ma ola i le pologa o le malo o le pogisa, e ala i le talaʻiina o le upu moni; o le tala lelei a Iesu Keriso, o le satauro, ma le toto ma Valaau i latou e salamo. O lena la, e toatele tagata agasala e faaolaina ma faamamaina e ala i le toto o Iesu Keriso mai a latou agasala uma ma amioletonu ma e ala i le toe fanauina ia Keriso ia faapaiaina ma amiotonu ma faalelei ma le Atua ma savavali i Lona finagalo..
‘Ia fai ma masima o le lalolagi’




