Ko te rangatiratanga o te rangi he rangatiratanga wairua. Na te mea ehara te iwi o te Atua i te taha wairua engari te kikokiko, I whakamahia e Ihu nga whakaahua me nga tauira mai i te ao maori me te koiora o ia ra ki te whakaatu i te rangatiratanga o te Atua, whakarato i nga tirohanga wairua, e te haapii i te mau parau tumu pae varua e te morare. Ka kii pea koe, Ua iriti Iesu i te pae varua i roto i te huru. Ko tetahi o enei kupu whakarite ko te kupu whakarite o te kairui i Matiu 13. He aha te tikanga o te parabole o te kairui? He aha te mata o te whenua i roto i te parabole o te kairui me te aha e tohu ana te purapura i te pararupare o te kairui?
Ko te kupu whakarite o te kairui
He maha hoki nga mea i korerotia e ia ki a ratou, he mea whakarite;, e kii ana, Nana, I haere tetahi kairui ki te rui; A, i tana rui ia, Ko etahi purapura i hinga i te taha o te ara, Na ka haere mai nga manu, ka pau i a ratou: Ko etahi i hinga ki runga i nga waahi kohatu, te wahi kaore i nui te whenua: A ka tupu ake ratou, Na te mea kaore o ratou hohonu o te whenua: A ka mutu te ra, i ngaua ratou; a na te mea kaore o ratou pakiaka, kua maroke ratou. Ko etahi i hinga i roto i nga tataramoa; a ka tupu ake nga tataramoa, ka tangihia ratou: Engari ko etahi atu ka taka ki te whenua pai, a kua hua mai, etahi rau rau, etahi e ono tekau, etahi e toru tekau. He taringa ona hei whakarongo, kia rongo ia (Matiu 13:3-9, Mark 4:3-8, Ruka 8:5-8)
I roto i te parabole o te kairui, I korero a Ihu mo te rangatiratanga o te rangi me nga momo whakapono e wha (E wha nga momo Karaitiana). I whakaritea e Ihu te kairui me nga purapura me te rangatiratanga o te rangi. Kua whakatokia te kingitanga ano he purapura. Ko nga purapura i roto i te parabole o te kairui e tohu ana i te kupu a te Atua e ruia ana i roto i nga oranga o te hunga whakapono. Kei runga i te ngakau me te ora o te whakapono, Ka hua te purapura ka hua, kaore ranei. Ka puta te hua o te whakapono, Ka kitea te rangatiratanga o te Atua i roto i te koiora o te whakapono.
Ko te kairui e rui ana i te purapura kotahi. Engari ahakoa te purapura (te Word) Ko te whakaputa hua ka whakawhirinaki ki te oneone (te 'whenua wairua’ Tuhinga o mua; te ora o te whakapono).
Ko te whakapono whanau ano a kua riro te whakaponohe ngakau hou? He aha te ahua o te koiora e ora ai te tangata whakapono? Kei a ia te whakapono i whakatakotoria tona kikokiko i roto ia Ihu Karaiti ka mahi (s)ka rapu ia i nga mea, kei runga ake nei? Kei te aroha tonu ranei te whakapono ki tona ake oranga me te rapu i aua mea, Kei runga i tenei whenua?
Te purapura i taka i te taha o te ara
Ki te rongo tetahi i te kupu o te rangatiratanga, a ka mohio koe kaore, Na ka haere mai te tangata kino, ka hopu i te mea i ruia i roto i tona ngakau. Ko ia tenei i whanau ai i te taha o te ara (Matiu 13:19)
I roto i te parabole o te kairui, Ko nga purapura i taka i te taha o te huarahi e tohu ana i te whakapono, e whakarongo nei ki nga kupu a te Atua, heoi kahore e matau ki nga kupu a te Atua. Ka taea tenei e te maha o nga take.
Tera pea kaore te tangata whakapono whanau ano I roto i te Varua e no te ore e ite i te mau mea pae varua no te basileia o te Atua. Mai te Tangata tawhito e kore e taea te mohio me te mohio ki nga mea wairua o te rangatiratanga o te Atua.
Engari kaore te tangata maori e tango i nga mea a te Wairua o te Atua: he kuware hoki ratou ki a ia: e kore ano e taea e ia te mohio ki a raatau, no te mea kua mohiotia ratou wairua (1 Koriniti 2:14)
Ko tetahi atu take pea, Ko nga kupu a te Atua kaore i te whakamaarama marama, i te he ranei e raru ai te whakama.
Engari ka taea ano hoki te aro o te whakapono, I a ia e whakarongo ana ki nga kupu a te Atua, i te wa e panui ana ranei i te Paipera.
He ahakoa, He maha nga take, He aha te tangata whakapono, e whakarongo ana ki nga kupu a te Atua, Kaua e mohio ki nga kupu a te Atua.
Mena ka rongo te whakapono ki nga kupu o te rangatiratanga engari kaore i te mohio ki a raatau, Katahi te rewera; Ko te tangata kino, ka haere mai, ka hopu i nga purapura; Ko nga kupu e ruia ana i roto i tona ngakau. E kore e hua te uri, e kore e hua hua.
Ko te purapura i taka i runga i nga waahi kohatu
Ko te tangata ia i whiwhi i te purapura ki nga wahi taimana, Ko te taua ko ia e rongo ana i te kupu, Na ka riro a Honon me te koa; Heoi ano tana i whai pakiaka ai ia, engari e mau ana mo te wa poto: no te mea ka ara ake te whakatoi, te whakatoi ranei na te kupu, na roto i te mea e riri ana ia (Matiu 13:20-21)
I roto i te parabole o te kairui, Ko te purapura i whakawhiwhia ki nga papa kohatu e tohu ana i nga whakapono, Ko wai te hunga taangata taiao me te whakapono ki te waa. Kua rukuhia ratou, ka huri ki nga hau katoa. I te wa e ara ake ana te kaikauwhau me te maatauranga hou, Ka whanga ratou, he hipi e kore e hepara ki te kaikauwhau, ki te whakarongo ki te kaikauwhau, ki te whai ia ia.
Kei te rapu tonu te whakapono i nga whakaakoranga hou me nga kohikohi he maha nga kaiako e taea ana me te whakarongo ki a raatau. Kei te hiahia te whakapono ki te ako me te haere ki te maha o nga huihuinga me nga huihuinga me te whangai ia ia me enei whakaakoranga katoa. Ka whiwhi ia i nga kupu me te koa, Engari ko te koa tenei ka waiho noa.
Na te mea ka tae mai te whakapono ki te kainga, ka haere tonu i tana oranga o ia ra, ki te whakamahi ranei i nga mea, i whakaakona ia, I roto i tona ora, me te kore e kite i nga hua tere, i te wa e wheako ana ia i nga whakahe, Ka mutu te whakapono me nga mea katoa i akohia e ia ka ngaro.
Ko tona ora katoa e ako ana ia, e haere ana ki te wānanga i muri i te wananga me te kore e haere mai ki te mohiotanga o te pono (2 Timoti 3:7).
Te whakapono, e mau tonu ana mo tetahi wa poto, e kore e taea te tu ki te pawera me te whakatoi
Te whakapono, e mau tonu ana mo tetahi wa poto, kahore he pakiaka i roto i a ia ano. Ka whangai ia i nga mohiotanga me nga wheako o etahi atu, Ko te nuinga o nga kaikauwhau rongonui. Ko te whakapono ki te whakaaro he hononga ki a Ihu, Engari ko te pono, kaore ia e whai hononga ki a Ihu Karaiti; te Word, Engari me nga taangata me te Ihu whakaaro, Ko wai te tangata whakapono i hanga i roto i tona ake hinengaro (Panuitia hoki: Kia pehea te tinihanga o te mahi tinihanga).
Na te mea ka rereke te ahuatanga me te whakahē, E pa ana te whakatoi, te whakatoi ranei na te kupu a te Atua, Ko te hunga whakapono ko te angitu me te kore e tu.
Kaore te whakapono e mau ki te pono; te Kupu a te Atua, engari he kakara ki te pehanga o te iwi me te whakaeke (Panuitia hoki: He aha ta te Paipera e korero mo te whakatoi i roto i nga wa mutunga).
Kei te hiahia te whakapono ki te whakaaehia kia rite ki te hunga e pai ana ki te ao. Kaore ia e hiahia ki te wheako i te whakatoi me te kino ranei me te whakakahoretia e nga tangata na nga kupu a te Atua. No reira e taupatupatu ana te whakapono me te whakaae ki nga mea e pa ana ki te Kupu a te Atua me tana hiahia.
He maha nga whakapae me nga kupu, rite te aroha noa me te aroha, Ka whakamahia e te whakapono ki te whakaae i tana whanonga me te whakararu me te whakaae i te hara. Heoi ko te whakaponokore e wairangi ana i a ia e whakaaro ana kei te haere ia i te aroha Te whakaae i te hara, Engari ko te teka mai i te rewera. Engari ki te haere i te aroha, Kei te haere te whakapono Aroha rūpahu Ka rite ki te hoariri o te ripeka (Panuitia hoki: I ngaro i te moana o te aroha noa).
Te whakapono, Ko wai e kore e whai pakiaka i roto i a ia ano he wa poto. Ka rongo ia, ka whiwhi i te kupu me te koa, Engari i te wa e puta mai ai te tukino me te whakatoi mo te kupu, Tere tonu e hinga ana, kaore ano kia hua.
Ko te purapura i hinga i roto i nga tataramoa
Ko ia hoki nga purapura i roto i nga tataramoa, ko ia e rongo ana ki te kupu; Na te tiaki o tenei ao, me te tinihanga o te taonga, Kohia te kupu, a kaore ia e whai hua (Matiu 13:22)
Ko nga mea i ngahoro ki roto ki nga tataramoa;, tēra, Ka rongo ratou, haere atu, a ka pouri ki nga manukanuka me nga taonga me nga ahuareka o tenei ao, e kawe mai i nga hua ki te tino (Ruka 8:14)
I roto i te parabole o te kairui, Ko te purapura i whakawhiwhia ki roto i nga tataramoa e tohu ana i te whakapono, Ko wai e rongo ana i te kupu a te Atua, Otira kihai tona ngakau i tino tukua ki te Ariki. He nui ake tana aro ki nga mea o tenei ao. Ko nga mea me nga awangawanga o ia ra ka pau i te whakapono (Panuitia hoki: E aroha ana koe ki te Atua me o ngakau katoa?).
Ko tona oranga e arotahi ana ki a ia ano, To'na utuafare, Te oranga o te whenua, angitu, rawa, me te papanga. Ko te tangata e mahi ana i te taha ki te taha wairua ki nga mea o te rangatiratanga o te Atua.
E arahina ana e ia nga hiahia me nga hiahia o te kikokiko me te aro ki nga manaakitanga o te kikokiko, tōnuitanga, me te taonga, Engari mo te taonga wairua me nga taonga, ka whakamahi i te rongopai me te panui kia pai ai tana hiahia (Panuitia hoki: Ka hoatu e ahau ki a koe nga taonga o tenei ao).
Ko tona hinengaro me tona oranga e whakahaerehia ana e te atawhai, Nga taonga tinihanga, me nga ahuareka o tenei ao. Na te mea kua koroke te kupu, e kore e hua mai i te hua nui.
Ko te purapura i taka ki te whenua pai
Ko te tangata ia i te purapura i te whenua pai, ko ia e rongo ana ki te kupu, me te mohio; e whai hua ana, ka whakaputa mai, etahi rau rau, etahi ono tekau, etahi e toru tekau (Matiu 13:23)
I roto i te parabole o te kairui, Ko te purapura i whakawhiwhia ki te whenua pai e tohu ana i te whanau-anō hunga whakapono, Ko wai ka whiwhi, ka mohio ki te Kupu a te Atua.
Ka panui te whakapono, akoranga, ka whakaaroaro ki te kupu, ka whakaakona e te Wairua Tapu.
Kei te whakapono te whakapono whakatakotoria tona ora iho i roto ia Ihu Karaiti, kua ara tona wairua ki a ia. No reira ko te whakapono he wairua wairua, he hono ki nga mea o te rangatiratanga o te Atua.
Ko tenei tangata whakapono e pai ana, e tuwhera ana ki te whiu me te whakatikatika i te kupu me te Wairua Tapu. E kore ia e whakapakeketia, e tutu, e kore e paopao i nga kupu a te Atua me ana whakatika. I runga ke, Ka whakarongo ia, Whakarongo ki ana kupu me te whakamahi i ana kupu i roto i tona oranga me te manawanui, a ka pakeke tona wairua, ka hua mai hoki.
E kore e kai te tangata i tona hinengaro me te katoa o te ao, e kore e raru i nga ahuatanga, whakatoi, tohenga, mautohenga, tiaki, raru, aroha mo te moni, rawa, taonga, me era atu mea kikokiko o te ao. Engari ka rapu te tangata whakapono i aua mea kei runga, kaore hoki i runga i tenei whenua. Ka mau tonu ia ki te kupu ahakoa ko te tohetohe me te whakatoi o te iwi. Na tera, e kore ia e taea e ia te pouaru, a ka hua nui ona hua.
'Kia tote mo te whenua’
