Inguquko linyathelo lokuqala emva kokuva ilizwi likaThixo nokukholwa kuYesu Krestu (uNyana kaThixo) negazi laKhe. Ubomi bomKristu obuhlaziyiweyo buqala ngenguquko. Ngaphandle kwenguquko awungekhe uphinde uzelwe kwakhona kuKristu. Kodwa yintoni inguquko ngokutsho kweBhayibhile kwaye inguquko ithetha ntoni kubomi bomntu?
Ngaba ungaphila ubomi obufanayo njengaphambi kokuba uguquko lwakho?
Uninzi lwamaKristu luthi bakholelwa kuYesu Krestu kwaye baguqukile kwaye bazelwe ngokutsha, ngelixa ubomi babo buhlala bungatshintshi. Bavuma uYesu Kristu njengoMsindisi neNkosi yabo, okwangoku baphila ubomi obufanayo nobo bebebuphila ngaphambi kwenguquko yabo. Kodwa ukuba umntu akatshintshi kwaye aqhubeke esonweni, uye waguquka ngokwenene loo mntu? Ukuba kunjalo, Yintoni umntu aguqukayo?
Yintoni inguquko?
Inguquko yinkqubo emfutshane kwaye ayiyonkqubo yobomi bonke. Inguquko lutshintsho lwengqondo kunye nokujika kubuntu obuphilileyo.
Ukuze uqonde inkqubo yenguquko, kufuneka sijonge ukuba ithini iBhayibhile ngenguquko endaweni yabafundi bezakwalizwi, abashumayeli, iimfundiso zomntu, kwaye iziphumo kunye nezimvo zamaKristu zithetha ngoguquko. Kwenzeka ntoni xa umntu eguquka?
Lithetha ukuthini igama elithi inguquko?
Igama elithi inguquko liguqulelwe, kwigama lesiGrike ‘imethaneõ', kwaye kuthetha ukucinga ngendlela eyahlukileyo okanye emva koko, o.k. qwalasela kwakhona (ngokuziphatha, uzive ukhululekile):guquka.
Ithini iBhayibhile ngoguquko kwiTestamente Endala?
KwiTestamente eNdala, sifunda amaxesha amaninzi malunga nobizo lukaThixo enguqukweni. Abantu bakaThixo babesoloko behamba ngendlela yabo, ngaphandle kwe Indlela kaThixo. Bazama ukugcina umthetho kaThixo, Kodwa bamkele inkcubeko yeNtlanga, Izithethe, kunye nokuziphatha. Intliziyo yabo yayingazinikelanga ngokupheleleyo kuThixo.
Abazange benjenjalo bathande uThixo ngentliziyo yabo yonke Kodwa intliziyo yabo yahlulahlulwa. Inxalenye yentliziyo yabo yayizinikele kuMthetho kaThixo nakuMgqaliselo, kwaye enye inxalenye yayinikelwe kwintando, inkanuko, nenkanuko yenyama yabo, nomnqweno wokufuna ukuphila ngokwawo, ukuhamba ngokwabeentlanga.
Mamaxesha amaninzi, UThixo wathetha ngabaprofeti kubantu bakhe ukuba abatyhile kwaye abajamele ngezigqitho zabo. UThixo wazityhila iintliziyo zabantu bakhe kubaprofeti wababonisa ubume babantu bakhe.
Abaprofeti bajongana nabantu ngehambo yabo yesono. Abantu babenokukhetha ukulithabatha nzulu ilizwi leNkosi baze baguquke baze basuse izono,, izithixo, nawo onke amasikizi ebomini babo babuye bazithobe kuThixo okanye hayi.
Yitsho ke kwindlu kaSirayeli, Itsho iNkosi uYehova; Guquka, nizibuyise kwizithixo zenu ezingento; nibususe ubuso benu kumasikizi enu onke (UHezekile 14:6)
UThixo wabiza abantu bakhe ukuba baguquke ngaphandle kothando
Ekuphela kwento awayeyifuna uThixo yayikukuba nolwalamano nabantu Bakhe. UThixo akazange afune ukwenza ubomi babo bube lusizi. Kodwa uThixo akazange afune ukuphulukana nomnye wabantwana Bakhe. Wayengafuni namnye kubantwana bakhe ukuba alahleke ngonaphakade. Ngoko ke, ngaphandle kwe Uthando lwakhe olukhulu, UThixo wababizela enguqukweni abantu bakhe.
Kodwa abantu bakhe babedla ngokuba neenkani kwaye bengafuni kumamela kuThixo wabo. Babecinga ukuba kuya kwanela ukuya etempileni, gcina izithethe, Imibingelelo, NguThixo owanikwa nguThixo. Kodwa uThixo wayengenamdla kubo amadini ngenxa yezono zabo, kodwa ukuthobela kwabo ukuthanda kwakhe.
Abantu bendlu kaSirayeli bafuna ukuphila ubomi babo; benza oko bafuna ukukwenza. Nangona bavuma ukuba balandela kwaye bathobela imiyalelo kaThixo, Intliziyo yabo ayingoThixo. Bahlala nje njengabeeNtlanga baphila. Kwakungekho mahluko phakathi kwabantu bakaThixo neentlanga ezingabahedeni.
Kodwa kuyo yonke iTestamente eNdala, Sifunda ngothando lukaThixo nokuxolelwa awabanika abantu bakhe xa baguqukayo kwizono zabo
Ngalo lonke ixesha, UThixo wanika abantu bakhe amandla okuguquka ekuhambeni kwabo (Indlela yokuphila) kwaye ubuyele kuye.
UThixo akazange atsho: “Kwaye ngoku bendinayo nonke! Awunako ukuguquka kwakhona, Andisayi kuphinda ndikuxolele!” Hayi, ngalo lonke ixesha uThixo ebabizela enguqukweni abantu bakhe. Kodwa kwakuxhomekeke ebantwini, into abagqibe ukuyenza. Bagqiba kwelokuba basithobele umnxeba wakhe, baguquke, basuse izono, nobugwenxa bakhe, bathobele uThixo nomthetho wakhe, nokuba bagatya isono, nokuba bayeke ukuhamba ezonweni nobugwenxa, nako.
Ithini iBhayibhile ngenguquko kwiTestamente eNtsha?
Umntu wokuqala kwiTestamente eNtsha, Ngubani owathunyelwa nguThixo, ukubizela abantu bakaThixo enguqukweni UYohane umBhaptizi. Ngexesha lokwaluka kukaYohane, ngomhla wesibhozo, Uyise uZekariya wazaliswa nguMoya oyiNgcwele, kwaye wathetha la mazwi alandelayo:
Kwaye wena, umntwana, uya kubizwa ngokuba ngumprofeti wOsenyangweni: ngokuba uya kuhamba phambi kobuso beNkosi, ulungise iindlela zayo; Ukubanika ulwazi losindiso abantu bakhe ngoxolelo lwezono zabo, Ngenceba yoThixo wethu; ekwasiveleleyo ukusa kwasenyangweni, ukuba zikhanyisele abo bahleli emnyameni nasethunzini lokufa (ULuka 1:76-79)
UThixo wahlukanisa uYohane umBhaptizi ukuze enze inkonzo ekhethekileyo kwaye aqwengiwe entlango.
UYohane uMbhaptizi akazange akhulele ‘ehlabathini’ phakathi kwabantu. Ke yena uYohane umbhaptizi wakhulela entlango, waya esomelela ngokomelela. Wakhula eneLizwi likaThixo elinyulu yaye wayesazi uBukumkani bukaThixo.
UYohane uMbhaptizi akazange achaphazeleke kwaye angcoliswe yinkqubo yehlabathi; ngonqulo, izimvo, iziphumo, iimfundiso kunye nefilosofi yabantu.
Xa uYohane umBhaptizi wayemalunga 29/30 iminyaka ubudala, lafika kuye ilizwi likaThixo.
Lakufika ilizwi likaThixo kuye, UYohane umBhaptizi waqalisa ukushumayela ubizo lwenguquko kwaye ubhaptizo enguqukweni ukuze kuxolelwe isono. Kwaye, Wemka ke uYohane umbhaptizi, wayilungisa indlela yeNkosi.
Ilizwi lodandulukayo entlango, gecani indlela yeNkosi, zityenenezeni iindlela zakhe. Yonke imifula iya kuzaliswa, zonke iintaba neenduli ziya kuthotywa; nento egoso mayithi tye, neendlela ezimagqagala zibe lula; Yaye yonke inyama iya kulubona usindiso lukaThixo (ULuka 3:4-6)
Guqukani, kuba ubukumkani bamazulu busondele
UYohane umbhaptizi waqalisa ukushumayela kuwo wonke ummandla waseYordan. Wayesenza isibhengezo esidlangalaleni, ngolo hlobo, umxhuzulane, negunya, ukuba abantu batsaleleke kwintetho yakhe kwaye kwakufuneka bathobele amazwi akhe.
UYohane uMbhaptizi wayengathethi amazwi athambileyo nanobubele ukuze akholise abantu. Akazange athethe into efunwa ngabantu. Kodwa uYohane umbhaptizi wathetha amazwi enyaniso kaThixo, ukukholisa uThixo.
Ngesigidimi sakhe nangobhaptizo lwenguquko, UYohane wanika abantu bakaThixo ithuba lokuguquka, ukuba notshintsho lwengqondo, Ukucima isono, ngokususa izono ebomini babo. (Funda kwakhona: ‘UYohane umBhaptizi, indoda engazange iguqe‘).
Ubhaptizo lukaYohane lwaluseso sibakala, ukuba izono zacinywa. Ngoxa uYohane wayebhaptiza abantu kumlambo iYordan, abantu babezixela izono zabo baze bantywiliselwe emanzini.
Siyintoni isiqhamo senguquko?
Wazi njani uYohane uMbhaptizi ukuba abantu abazange baguquke? Ngesiqhamo sokuhamba kwabo; imisebenzi yabo. Isiqhamo sohambo lwabo sasingalingani kangako nenguquko ababeyixela. Ngamanye amazwi, imisebenzi yabo yayingahambelani noko babekuthetha.
Inguquko ithetha, ukuba notshintsho lwengqondo malunga nobomi bangaphambili. Kuthetha ukuguquka kwengqondo ngokuphathelele ubomi bakho bangaphambili, nto leyo ephumela kwintlungu, ukuzisola, kunye nokutshintsha kwendlela yokuziphatha, ngakumbi ngokuziphatha, nokususwa kwezono.
Velisani ngoko iziqhamo eziyifaneleyo inguquko (ULuka 3:8)
Wathini uYesu ngenguquko?
Xa uYesu waphuma entlango, UYesu waqalisa ukushumayela, esithi, “Guquka, kuba ubukumkani bukaThixo busondele. UYesu washumayela umyalezo ofanayo nokaYohane umBhaptizi. Wayephethe kwaeso sigidimi senguquko.
NoYesu wathetha ngendlela eqhelekileyo, umxhuzulane, negunya, ukuba abantu batsaleleke kwintetho Yakhe kwaye kwafuneka bathobele amazwi Akhe.
UYesu akazange ashumayele oko abantu babefuna ukukuva, yaye uYesu akazange ashumayele izigidimi ukuze akholise abantu aze azuze abalandeli abangakumbi. Kodwa uYesu washumayela inyaniso, eyayidla ngokuba namagama anzima.
Ngenxa kaYesu’ Amagama angxamisekileyo, phantse bonke abafundi bakhe bamfulathela, bamshiya uYesu, ngaphandle kwabalishumi elinababini (UYohane 6:60-69).
Waza uYesu wayingcikiva imizi yaseBhetesayida, iKorazin, naseKapernahum, apho uYesu wenza uninzi lwemimangaliso yakhe; iimbonakaliso zamandla kaThixo, Kodwa abantu babengaguquki.
Wathi ngoko uYesu, ukuba ngoMhla woMgwebo, bekuya kuba nokunyamezeleka ngakumbi kwizixeko zaseTire, eSidon, kunye neSodom, ke ibiya kuba kubo. Wathi uYesu, babeya kuhla baye esihogweni; ubunzulu benkxwaleko kunye nehlazo kwihlabathi elingabonakaliyo (UMateyu 11:20-23).
Ngaba babengakholelwa kuYesu? Babona imimangaliso namandla oBukumkani bukaThixo, ngoko bakholwa, kodwa… abazange baguquke.
Hayi, abazange bajike ezonweni zabo nasebomini babo njengaboni. Babebuthanda ubomi babo. Ngoko ke, babengenako ukuzisusa izono ebomini babo, kuba babekuthanda ukwenza oko bakwenzayo. Abakwazanga ukuncama ubomi babo kwaye zifele ‘kwisiqu sakho’. Yiyo loo nto bengaguqukanga.
Wathi uYesu, ukuba ngaphandle kokuba abantu baguquke, bonke baya kutshabalala (ULuka 13:5)
Wathini uYesu ngenguquko emva kokuvuka kwakhe?
Mhlawumbi uyacinga, "Ewe, kodwa oko kwakuphambi kokubethelelwa nokuvuka kukaYesu Krestu. Ngoku, sixolelwe zonke izono zethu, ngegazi likaYesu. Ngoku, siphila phantsi kobabalo.
Ngokwenene? KwiNcwadi yesiTyhilelo, UYesu wayesathetha amazwi afanayo kwanesigidimi esinye ngenguquko nokususa isono.
Guquka; okanye ndoza kuwe kamsinya, ndilwe nabo ngekrele lomlomo wam (ISityhilelo 2:16 KJV)
Ngoko ke, utshintshe ingqondo kwangoko. Kodwa ukuba awukwenzi, Ndiza kuwe ngokukhawuleza, kwaye ndiza kulwa imfazwe nabo ngalo ikrele lomlomo wam. (ISityhilelo 2:16 I-KWT)
UYesu wawathetha la mazwi emva koko Ukubethelelwa kwakhe emnqamlezweni, Uvuko lwakhe, kwaye Ukunyuka kwakhe ezulwini.
Ngoko ke, abantu, abo bazingisayo esonweni kwaye bangazisusi izono ebomini babo abasindiswanga. Nokuba bathini na abantu, abazibiza ngokuba bangamaKristu batsho okanye bacinge. Imisebenzi yabo iyakugwetywa liLizwi ngoMhla woMgwebo. (ISityhilelo 20:12-13 (Funda kwakhona: Ngaba ungahlala esonweni kwaye usindiswe?).
Bathini abafundi bakaYesu ngenguquko?
Abafundi kunye nabalandeli bakaYesu Krestu nabo bashumayela ubizo lwenguquko. Abazange bashumayele kuphela ubizo lwenguquko phambi kokubethelelwa kwakhe emnqamlezweni ngexesha lobomi bakhe emhlabeni, kodwa nasemva koYesu’ ukubethelelwa nokuvuka kwabafileyo. Babiza abantu ukuba baguquke, ukuze zicinywe izono zabo.
KuMarko 6:7-13, sifunda ngothumo lwabafundi abalishumi elinababini. Baphuma ke abafundi, ngababini ngababini, kwaye washumayela ivangeli nobizo lwenguquko. Bazisa uBukumkani bukaThixo kubantu bakaThixo, ngokukhupha iidemon, bethambisa abaninzi ababesifa ngeoli, wabaphilisa.
KwiZenzo, emva kokuvuka kukaYesu, UPetros wayebalungiselela abantu esidlangalaleni, wathi kubo:
Ngoko guquka kwaoko, ukutshintsha isimo sakho sengqondo ngoko nangoko, kwaye wenze ilungelo- malunga- ubuso benu ukuze zicinywe izono zenu, ukuze kufike ixesha- ukwenza amaxesha okuvuselela ngokomoya nokuhlaziyeka kubukho beNkosi” (IZenzo 3:19 I-KWT)
UPetros wayalela abantu bakaThixo ukuba baguquke kanye, okuthetha ukuguqula isimo sabo sengqondo ngokukhawuleza kwaye basuse izono zabo.
Kuba ukuba abazange ngoko nangoko zisuse izono zabo, yaye baqhubeka behamba esonweni, ngoko izono zabo aziyi kucinywa, kodwa kuya kubalelwa kubo.
UPawulos wangqina ngoYesu uKrestu phambi koKumkani uAgripa
Xa uPawulos wema phambi koKumkani uAgrippa kwaye wangqina ngoYesu Krestu. UPawulos waxelela ukumkani, ukuba uYesu wammisela ukuba abe lingqina, ndilungiselele iintlanga; ukuvula amehlo abo, nokuba babuye ebumnyameni, baye ekukhanyeni, kwaye ukusuka amandla kaSathana kuThixo. Lo nto, babeya kufumana uxolelo lwezono, nelifa phakathi kwabo, engcwaliswe ngokukholwa kuYesu Kristu.
UPawulos waxelela ukumkani uAgripa, ukuba waya eDamasko, ukuya eYerusalem, nakuwo wonke unxweme lwakwaYuda, kwandule ke ukuya kwiintlanga, ebaxelela ukuba baguquke babuyele kuThixo, kwaye wenze imisebenzi ehambelana nenguquko, bavuma. Ngamanye amazwi, bafanele barhoxe isono, Baguqukele kuThixo, benze oko bakuxelayo ngomlomo wabo (IZenzo 26).
Ngaba kunokwenzeka ukuba uguquke kwaye uhlale ungumntu omnye?
Ngaba ukho umzekelo eBhayibhileni womntu, owahlala enjalo, emva kokuba umntu eguqukile kwaye waba ubhaptiziwe ngobhaptizo lwenguquko? Ewe ilapho! Makhe siye kwiNcwadi yeZenzo, isahluko 8.
Kwesi sahluko, sifunda ngoFilipu, eya kwaSamari, ukushumayela uKristu. Kwisixeko sakwaSamari, kwakukho indoda egama linguSimon, ababekhamisa phambi kwamaxesha. Wayesebenzisa ubugcisa bakhe bomlingo esebenzisa amakhubalo namakhubalo, Wawakhwankqisa abantu bakwaSamari, ngokubonisa ukuba wayengumntu omkhulu.
Akufika uFilipu, eshumayela iindaba ezilungileyo, eziphathelele ubukumkani bukaThixo, kunye negama likaYesu Krestu, abantu bakholwa kuye baza babhaptizwa. Wakholwa ke noSimon, kananjalo wabhaptizwa, ngobhaptizo lwenguquko. Emva kokuba uSimon ebhaptiziwe, USimon waba ngumlandeli kaFilipu
Kodwa uSimon wayenomdla ngakumbi kwimimangaliso, ke umyalezo oyinyani wokuguquka.
USimon ujongwe ngeliso eligxekayo nelinomdla, zombini imimangaliso engqina njengemimangaliso emikhulu, nto leyo yayivuyisa njengoko zisenziwa. Waye waqubuda ekhwankqisiwe.
Xa abapostile bevayo, ukuba abantu baseSamariya balamkele iLizwi, baya eSamariya ukuba babhaptize abantu ngoMoya oyiNgcwele.
Bathi nje bakubeka izandla phezu kwabantu, abantu bamkela uMoya oyiNgcwele.
Xa uSimon, owayegxile kwimimangaliso nakwimimangaliso, wakubona oko ngokubekwa kwezandla ngabapostile, uMoya oyiNgcwele wanikelwa ebantwini. USimon wathembisa abapostile imali, wababuza, ukuba bangamnika eli gunya. Lo nto, nabani na asukuba ezibeka izandla phezu kwakhe, loo mntu uya kwamkela uMoya oyiNgcwele.
UMoya oyiNgcwele wakutyhila oko kwakusentliziyweni kaSimon
Kodwa uPetros wayesazi, into eyayisentliziyweni kaSimon. UMoya oyiNgcwele wamtyhilela uPetros ubungendawo bukaSimon. Wazi ngoko uPetros, ngokuba uSimon akathe tye phambi koThixo, nokuba uSimon wayengaguqukanga kwindlela awayephila ngayo.
Wathi uPetros kuSimon, “Imali yakho mayihambe nawe ekubhujisweni kwakho, kuba isipho sikaThixo ubucinga ukusizuza ngemali. Aninasabelo ningenanxaxheba kulo mbandela ndithetha ngawo, kuba intliziyo yakho ayithe tye, ayilungile emehlweni kaThixo. Guquka kwaoko kobu bubi bakho, umbongoze uYehova ukuba mhlawumbi uxolelwe ingcingane yentliziyo yakho, kuba ndiyabona ukuba usenyongweni yobukrakra, nasentanjeni yobugwenxa“
USimon wayengamazi uYesu ngokwamava kwaye wayengamazi uThixo. Kungenxa yokuba xa uPetros wayejongana noSimon ngobungendawo bakhe, USimon wacela uPetros ukuba acele uxolo kuThixo, egameni lakhe.
USimon wawukholelwa umyalezo, wade wabhaptizwa, bamlandela uFilipu. Kodwa… USimon akazange aguquke.
USimon wayengeyongondeka kwaye akazange azisuse izono zakhe. Wayetsaleleke ngakumbi kwimimangaliso, amandla, iimpawu, kunye nezimanga, kunokuba atsaleleke kuYesu Kristu, kuThixo, nakuMoya oyiNgcwele. Kuba uSimon akazange acele abapostile ukuba babeke izandla kuye, ukuze amkele uMoya oyiNgcwele. Hayi, USimon wabacela ukuba banike eli gunya, ukuze uSimon amnike uMoya oyiNgcwele lowo wamcelayo.
USimon wayefuna amandla kunye negunya kwaye aphakamise kwaye anqulwe ngabantu
USimon wayefuna ukuba namandla negunya, ukuze aphakanyiswe, anqulwe ngabantu, endaweni yokufela 'isiqu sakho', wancama ubomi bakhe, nokuhamba ngokokuthanda kukaThixo. USimon wahlala enjalo, nasemva kokuba uSimon ebhaptiziwe.
Ngoko sinokugqiba, ukuba uyakholwa, kwaye nangona ukhona ubhaptiziwe emanzini, awugcinwanga ngokuzenzekelayo.
USimon wabhaptizwa, kodwa akazange asindiswe, ngokwamazwi kaPetros. Usindiso lunento yonke yokwenza nenguquko, utshintsho lwengqondo, ususa izono, utshintsho kwindlela yokuziphatha, kunye nokutshintsha kobomi.
Xa ukholwa kuYesu; ilizwi, kwaye wamkele uYesu njengoMsindisi neNkosi yakho, niguquke.
Ithetha ukuthini inguquko yokwenene ngokweBhayibhile?
Inguquko yokwenene ithetha:
- Ukususa izono ebomini bakho,
- Ukutshintsha ingqondo, ngokunxulumene nobomi bakho bangaphambili (utshintsho lwengqondo malunga nobomi bakho bangaphambili), nto leyo ebangela ukuzisola
- Ukutshintsha indlela yokuziphatha, ngakumbi ngokuziphatha
Xa umntu eguquka, kuya kubakho ukuguquka kwengqondo, utshintsho kwindlela yokuziphatha, kunye nokutshintsha kobomi. Akunakwenzeka, ukuhlala kunjalo umntu omdala wawukho ngaphambi kokuba uguquke.
Wonke umntu uzalelwe esonweni kwaye unjaloumoni. Akukho mntu uvalelweyo, wonke umntu ungumoni. Ngoko ke wonke umntu kufuneka aguquke.
Ukuba uyaguquka kuYesu Kristu, wozisusa izono zakho kuqala ebomini bakho. Uya kufa,ubuqu'Kubomi bakho bangaphambili. Inyama yakho iyafa kwaye umoya wakho uya kuvuka kwabafileyo, ngokuzalwa ngokutsha kuKristu (ubhaptizo lwamanzi nobhaptizo ngoMoya oyiNgcwele).
Kuphela kuxa uguquka kwaye uzalwe ngokutsha kuKristu, Uya kuba yindalo entsha. Uya kwenza likhuphe ixhego kwaye yambathani umntu omtsha Uya kuhamba emva koMoya ngokwelizwi, kwaye intando kaThixo.
Ngalo lonke ixesha nihamba ezonweni nasebugwenxeni, kuthetha ukuba awukaguquki. Awuzange ube sisidalwa esitsha kwaye ngenxa yoko awusindiswanga, ngokuba iLizwi lithi:
Bonke abazelwe nguThixo abenzi sono;; ngokuba imbewu yakhe ihleli kuye: kwaye akanakona, ngokuba ezelwe nguThixo (1 UYohane 3:9)
guquka ke ngoko, ngokuba ubukumkani bukaThixo busondele.
‘Yiba yityuwa yomhlaba’








