I le 1 Korinito 15:29, Sa tautala Paulo e uiga i le papatisoga mo e ua maliliu. O le a le uiga o le papatisoga a Paulo mo e ua maliliu, talu ai tatou te le o faitau i se mea i le Tusi Paia e uiga i le papatisoina mo e ua maliliu? Pe na papatisoina tagata i se fanuatanu? Le mea na papatisoina ai e ua oti? Pe na papatisoina tagata e fai ma sui o ē ua maliliu? Sa tumu Korinito i le ifo i tupua ma tu ma faiga faataulāitu. Ae pe na taʻua e Paulo se tū faapaupau, lea sa faia i le ekalesia faaletino i Korinito? Atonu o le papatisoga mo e ua maliliu na faia e le ekalesia i Korinito talu ai o le ekalesia o se ekalesia faaletino ma e tele mea na faia., O le mea sa noatia ai le finagalo o le Atua. Ae peitai, o le papatisoga mo e ua maliliu e mafai foi ona uiga i se isi mea.
O le talalelei a Iesu Keriso
E taua le faitau i le papatisoga mo e ua maliliu i le talaaga. O lea e tāua ai le vaai i le mea na tusia e Paulo ina ua taʻua e Paulo le papatisoga mo e ua maliliu.
E lē gata i lea, Uso, Ou te folafola atu ia te outou le talalelei na ou talai atu ia te outou, ua maua foi e outou, ma le mea tou te tutu ai; o le mea lea e faaolaina ai outou, pe ‘āfai tou te manatua le mea na ‘ou tala‘i atu ai ‘iā te ‘outou, vaganā ua outou talitonu fua.
Auā na ‘ou tu‘uina atu muamua ‘iā te ‘outou mea uma na ‘ou maua fo‘i, e faapea na maliu Keriso mo a tatou agasala e tusa ma tusitusiga paia; Ma sa tanumia o Ia, ma na Ia toetu mai i le aso tolu e tusa ma tusitusiga paia: Ma sa iloa o Ia e Kefa, ona o le toasefulu ma le lua: Pe 'a uma lena, Na iloa o ia e le au uso e sili atu i le lima selau i le taimi e tasi; o loo tumau pea le toatele o i latou e oo mai i le taimi nei, a o nisi ua momoe. Pe 'a uma lena, Na vaaia o ia e Iakopo; ona sosoo ai lea ma le au aposetolo uma. Ma mulimuli ane na faaali mai foi o ia ia te au, e pei o se tasi na fanau mai i le taimi e tatau ai.
Auā o a‘u o le aupito itiiti i le ‘au ‘aposetolo, e lē tatau ‘ona ta‘ua o le ‘aposetolo, auā na ‘ou fa‘asauā i le ekalesia a le Atua. Ae ona o le alofa tunoa o le Atua ua ou i ai: ma o Lona alofa tunoa na foaiina mai ia te au e le i aoga; a ‘ua ‘ou galue e sili atu ‘iā te i latou uma: ae le o au, a o le alofa tunoa o le Atua sa ia te au. O lea pe o aʻu po o latou, o lea matou te talai atu ai, ona outou talitonu ai lea. (1 Korinito 15:1-11)
Na tusi Paulo e uiga i le talalelei, lea na ia folafola atu i le au paia i Korinito, ma le mea sa latou maua ma le mea sa tatau ona latou tutu ai ma sa faaolaina ai i latou, pe ‘āfai latou te manatua mea na fai atu ai Paulo ‘iā te i latou, vagana ai ua le aoga lo latou talitonuga.
O le tala lelei na folafola atu e Paulo o le oti, tanuga, ma le toetu o Iesu Keriso ma Lona faaali mai.
Ae faapefea pe afai e leai se toe tutū mai o ē ua oti?
O lenei, afai e folafola atu Keriso na toetu mai o ia nai e ua oti, pe faapefea foi ona fai mai nisi o outou, e leai se toetutu mai o e ua oti? Ae afai e leai se toetutu mai o e ua oti, ona le toe tu mai lea o Keriso: Afai foi e le toe tu mai Keriso, ona le aoga ai lea o la tatou talaiga, ma ua le aoga foi lo outou faatuatua. Ioe, ua maua foi i matou o molimau pepelo i le Atua; auā ‘ua matou molimau i le Atua na ia toe fa‘atūina mai Keriso: O e na te lei faatuina, pe afai e le toe tutu mai e ua oti.
Aua a le o le oti, Ma e le o le tuputupu ae Keriso: Ma afai e le liliu Keriso, O lou faatuatua e le aoga; Ua ou i ai i au agasala. ‘Ona fano ai lea o ē ‘ua momoe ‘iā Keriso. Afai e na o le olaga nei lava tatou te faamoemoe ai ia Keriso, ua sili lo matou malaia i tagata uma (1 Korinito 15:12-19).
I fuaiupu 12, Sa faaauau pea e Paulo ma faafeagai ma le ekalesia e ui ina latou folafola atu ua toetu Iesu Keriso mai le oti, fai mai nisi o i latou, e leai fo‘i se toetū mai o ē ‘ua oti.
O Iesu Keriso o le tagata atoatoa ma o le muamua, O lē na toetu mai le oti. O lea pe ana leai se toetutu mai o e ua oti, Semanu e le toetu mai Keriso nai e ua oti.
Ma ana le toe tu mai Keriso nai e ua oti, ona faaleaogaina lea o le talalelei ma o le a le aoga ma leai ni fua o lo latou faatuatua (Faitau foi: ‘O Iesu ea o se Tagata?'Ma'O se faatuatua e leai se mea'').
Ana leai se toetutu mai o e ua oti ma semanu e le toe faatuina mai Keriso nai e ua oti, ona avea ai lea o i latou uma o e folafola atu le talalelei a Iesu Keriso ma molimau pepelo ae pepelo, o lē na tala‘i pepelo i le Atua, auā ‘ua latou tala‘i atu ‘ua toe fa‘atūina mai e le Atua Iesu Keriso nai ē ‘ua oti, a o le Atua e le‘i toe fa‘atūina mai Iesu nai ē ‘ua oti.
Pe ana lē toe tutū mai ē ua oti ma lē toetū mai Iesu Keriso nai ē ua oti, o le a le aoga ma le aoga lo latou faatuatua ma o le a tumau pea i latou i a latou agasala ma o le a fano i latou o e ua momoe ia Keriso..
Afai latou te talitonu o lo latou faamoemoe ia Keriso e mo na o lenei olaga le tumau i le lalolagi, ona avea ai lea o i latou ma tagata sili ona faanoanoa ma sili ona faanoanoa.
I se faapuupuuga, ana leai se toetutu mai o e ua oti:
- E le‘i toetū mai Keriso nai ē ‘ua oti ma ‘ua maliu pea
- E lei aveina e Iesu ki o seoli ma le oti
- E leai se faamagaloga o agasala,
- E le mafai ona avea tagata ma amiotonu ma paia
- O tagata agasala e tumau pea ona agasala, auā e oo i le oti i latou ma nofo pologa i le agasala,
- E lē mafai ona toe fanauina ma ulu atu i le Malo o le Atua
- O le tulaga o le tagata pa'ū e leʻi toe faʻaleleia
- E le mafai e le tagata ona lelei ma le Atua ma avea ma atalii o le Atua,
- E le mafai ona maua le Agaga Paia ma savali i le Agaga,
- E tumau pea le oti o e ua oti,
- O i latou, o e ua momoe ia Keriso ua fano
- E leai se faamoemoe, auā e oti loa le tagata, e tumau pea le oti o le tagata
Ae faapefea pe afai e iai se toetū o ē ua oti?
A o lenei ua toe tu mai Keriso nai e ua oti, ma avea ma faapolopolo o e ua momoe. Auā talu ai ona o le tagata na oo mai ai le oti, na oo mai foi e le tagata le toetutu mai o e ua oti. Auā e pei ‘ona oti uma lava ‘iā Atamu, e faapea foi ona faaolaina uma ia Keriso. Ae o tagata taitoatasi i lona lava faatulagaga: Keriso o le Uluai fua; mulimuli ane o ē o Keriso i lona afio mai. Ona oo mai lea o le iuga, pe a ia tuuina atu le malo i le Atua, o le Tamā lava; pe a uma ona ia tuu i lalo pulega uma, ma pule uma, ma mana. Aua e tatau ona nofotupu o Ia, seia tuuina e ia o fili uma i lalo o Ona vae.
O le toe fili o le a faaumatia o le oti. Auā ‘ua ia tu‘uina mea uma lava i lalo o ona vae. Ae ina ua Ia fetalai mai o mea uma ua tuuina i lalo o Ia, ua faaalia ai ua tuusaunoa o Ia, o lē na tu‘uina mea uma i lalo ‘iā te ia. Ma pe a faatoilaloina mea uma ia te Ia, ona usiusitai ai lea o le Atalii lava ia i le na tuuina i lalo o mea uma ia te ia, ina ia i ai le Atua i mea uma lava.
A leai, o le a le mea e fai e i latou ua papatisoina mo e ua oti, afai e le toe tutu mai e ua oti? se a foi le mea ua papatisoina ai i latou mo e ua oti?
Ma aisea tatou te tutu ai i se tulaga lamatia i itula uma? Ou te molimau atu i lo outou olioli ua ia te au ia Keriso Iesu lo tatou Alii, Ou te oti i aso uma. ‘Āfai fo‘i na ‘ou tau fa‘apei o tagata ma manu i Efeso, se a le aoga ia te au, afai e le toe tutu mai e ua oti? ia tatou aai ma feinu; auā o taeao tatou te oti ai.
Aua le faaseseina: o fesootaiga leaga e faaleagaina ai amioga lelei. Ala i le Amiotonu, ma aua le agasala; auā o isi ua lē iloa e le Atua: Ou te tautala atu ai i lou maasiasi (1 Korinito 15:20-34)
Ona i totonu 1 Korinito 15:35-58, Na faaauau e Paulo le toe faatutūina o ē ua oti ma talanoa e uiga i le toetū o le tino.
I le vaega i luga, Na tusi Paulo e uiga i le mea moni e faapea, ona o le tagata na oo mai ai le oti, a ‘ua o‘o mai fo‘i i le tagata le toetū mai o ē ‘ua oti. Auā e pei ‘ona oti uma lava ‘iā Atamu, e faapea foi ona faaolaina uma ia Keriso.
Ua amata lenei mea i le taimi o le olaga i le lalolagi e ala i le toe faʻafouina. Aua afai e le toe fanauina se tagata ia Keriso, e tumau pea le saisaitia o le tagata i le oti ma ola i lalo o le pule (mana) o le oti ma o le a tumau pea i le oti faaleagaga ma o le a le mafai ona vaai pe ulu atu i le Malo o le Atua, a e ola i le malo o le pouliuli, ma tumau ai o se vaega o le faapotopotoga o e ua oti (Faitau foi: ‘O le vine o Sotoma‘).
O le a le uiga o le papatisoga?
O ai foi e peritomeina ma le permonae na faia e aunoa ma lima, I le lafoaia o le tino o agasala a le aano e le peritomeina o Keriso: Tanumia ma ia i le papatisoga, Iai foi e te toetu faatasi ma ia i le faatuatua o le Faagaioiga a le Atua, O lē na toe fa‘atūina mai o ia nai ē ‘ua oti. Ma oe, ua oti i a outou agasala ma le le peritomeina o outou tino, ua Ia faaola ea faatasi ma Ia, ua uma ona faamagaloina o outou agasala uma; Soloia le tusilima o sauniga sa faasaga ia i tatou, lea sa faafeagai ma i tatou, ma aveese mai le ala, natia i lona satauro; Ma ua latou faoa malo ma pule, Na ia faia se ata o latou, manumalo ia i latou i totonu (Kolose 2:11-15).
O le papatisoga e le gata o le faamamaina o le agasala ma e le o se sauniga faa-Kerisiano e tatau ona faia i se tulaga masani. E le o le papatisoga foi e tuliesea ai temoni ma laveai ai tagata. O le papatisoga o se filifiliga a tagata uma, O lē na te talitonu ia Iesu Keriso, o le Alo o le Atua, ma ua naunau e tuuina atu lona lava ola ia Keriso ma mulimuli ia te Ia.
E le mafai ona papatisoina e fai ma sui o isi, ae tuu pea e fai ma sui o e ua oti; o i latou, o ē ua oti faanatura (Faitau foi: ‘O le a le papatisoga?’ ma ‘E tutusa le papatisoga ma le papatisoga o tagata matutua?‘)
O le papatisoga e tu mo le oti, tanuga, ma le toetu ia Keriso. Afai ua e papatiso ona e faailoa atu lea o oe i le oti, tanuga, ma le toetu o Iesu Keriso; le toeaina (tino) oti ia te Ia ua tanumia, ma le tagata fou (agaga) ua toetu mai le oti ia te Ia. Ua faaofuina le tagata fou ia Keriso ma ua faatasi ma Ia, e ala i le papatisoga i Lona Suafa, ma ua le toe faatasia ma le oti (a.o. Galuega 19:5, Roma 6:3-4, 1 Korinito 1:13-17; 12:13, Kalatia 3:27).
Le oti, tanu matoetu ia Keriso
Peitai o le Atua, O ai e mauoa i le alofa, Mo lona alofa silisili na ia alofa ai ia i matou, Tusa lava pe o tatou oti i agasala, Ua Faavaveina Tatou ma Keriso, (O le alofa tunoa ua e faaolaina;) Ma ua siitia faatasi ma matou, Ma Tatou Fale Nofo faatasi i La Tatou Mamalu ia Keriso Iesu: O le tele o tausaga ou te o mai ai e ono saeia foi. Aua o le alofa tunoa ua puipuia ai outou i le faatuatua; ae le o oe lava: O le meaalofa o le Atua: E le o galuega, Lei o se tagata e tatau ona mitamita. Aua o matou o lana galuega, Na: Isae Iesu I Galuega Lelei, o le mea na le o faʻauʻuina ai le Atua e tatau ona tatou savavali i ai(Efeso 2:4-10)
Ua tanumia oe faatasi ma Keriso e ala i le papatisoga i le oti. E ala i le oti ma le tanumia o le tino, ua togiolaina oe mai le tulafono a le agasala ma le oti, o loo nofotupu ma galue i le tino. Talu ai ua oti lou tino, ua outou oti i le agasala. Ua le toe avea oe ma pologa a le agasala ma le oti.
Ona o le mea moni e leʻi tumau pea le oti o Keriso, a o le mamalu o le Tamā, ua toetu mai le oti, ua toe faatuina foi lou agaga nai e ua oti ma e te savali i le ola fou.
Ona o lena, e lē toe pule fo‘i le tulafono a le agasala ma le oti ‘iā te ‘outou, auā ua pule le tulafono a le agasala ma le oti i le tino, ma ua oti o outou tino ia Keriso. O lenei, o le tulafono a le Agaga o le ola e pule i totonu ia te oe, ma ua taitaiina outou e le tulafono a le Agaga, O le a fai ma sui o le finagalo o le Atua.
Talu ai ua toe faatuina mai lou agaga mai le oti ma ua avea oe ma tagata fou, o se atalii o le Atua, ma ua mauaina se natura fou, ia outou savavali i le usiusitai i le finagalo o le Tama ma fai galuega amiotonu
‘Ae lē o ‘outou i la le tino, ae i le Agaga, pe afai o loo nofo le Agaga o le Atua i totonu ia te outou. O lenei, afai e le maua e se tasi le Agaga o Keriso, e le o ia o ni Ona. Afai foi o i totonu ia te outou Keriso, Ua maliliu le tino ona o le agasala; Ae o le Agaga o le ola ona o le amiotonu. ‘Ae ‘āfai e nofo i totonu ‘iā te ‘outou le Agaga o lē na fa‘atūina mai Iesu nai ē ‘ua oti, O lē na toe fa‘atūina mai Keriso nai ē ‘ua oti, e fa‘aolaina fo‘i e ia o ‘outou tino fa‘aletino i Lona Agaga o lo‘o nofo i totonu ‘iā te ‘outou (Roma 8:9-11)
E ala i le toetu mai o le agaga mai le oti ma le afio ai o le Agaga o le Atua, ua e le toe oti faaleagaga, a ua outou ola i le Atua.
‘Āfai fo‘i o nofo i totonu ‘iā te ‘outou le Agaga o le Atua o lē na toe fa‘atūina mai Iesu nai ē ‘ua oti, ona Ia faaolaina ai lea o o outou tino faaletino e ala i Lona Agaga, O ai e mau i totonu ia te oe ma e te le iloa le oti.
E ui ina e oti faaletino, e te le vaai i le oti, e te le sao foi i le oti, ae o le ola (Ioane 8:51)
Afai e leai se toetutu o e ua oti, se a le mea ua papatisoina ai outou mo e ua oti??
Ae ... afai e le talitonu o loo i ai le toetutu o e ua oti ma o le mea lea ua le toe faatuina ai Keriso nai e ua oti, ona maliu ai lea o Iesu Keriso.
O le talalelei atoa, lea e taamilo i le oti, tanuga, ma le toetu o Keriso ma le togiolaina o tagata pa’u ma faamaloloina tagata, o lē ua oti e sau i le ola i le toe fa'afouina, e tasi le pepelo tele, auā po ‘ua lē toe tu mai Keriso nai ē ‘ua oti, ae o le a oti pea.
Afai e lei toe faatuina mai Keriso nai e ua oti, e le'i fa'amagaloina au agasala ma o lo'o e agasala pea ma o lo'o e oti fa'aleagaga ona o lou gaua'i i le oti ma au agasala ma amioletonu..
Afai e leai se toetutu o e ua oti, aisea e tuu ai e se tasi ia te ia lava e papatisoina mo e ua oti?
Afai o i latou ua oti faaleagaga e le ola faaleagaga, aisea ua papatisoina ai i latou?
Aisea ua e papatisoina ai ia Keriso, o ai ua oti ma mo le (faaleagaga) ua oti, pe afai e leai se toetutu mai o e ua oti? O le ā le aogā o le papatisoina pe afai e lē toe faatutūina mai ē ua oti? Aisea e te papatiso ai pe afai e te, o e ua oti faaleagaga, ia papatisoina i Lona maliu ma tanumia pea i Lona maliu?
Afai e leai se toetutu o e ua oti, aisea e te manao ai e puapuagatia ma inosia ma sauaina e le lalolagi i lou olaga i le lalolagi? Aisea e te manao ai e onosaia le faanoanoa, pe afai e te fano pe a mavae lou olaga i le lalolagi?
Aiseā o le a faatagaina ai e Paulo ma isi i latou lava e lamatia pea ma sauāina ona o mea na latou talaʻia, ana le moni? Aisea o le a latou faia ai le tele o taumafaiga i le talaiga o le talalelei ma tuuina atu o latou ola mo le talalelei, pe ana leai se toetutu mai o e ua oti (i le taimi ma pe a mavae le olaga i le lalolagi)?
Na maliu Paulo i aso uma ma sa sauaina ona o le tala lelei, sa ia talai atu, o le mana lea o le Atua. A Evagelia, o le malosi tele lea e toe faaola ai e ua oti ia Keriso, i le taimi ma pe a mavae le olaga i le lalolagi.
‘Ia avea ma masima o le lalolagi’
