I Genesis 3:4-5, te tai'o nei tatou e ua hopoi mai o Kaina i te mau hotu ei tusia na Iehova. I kawea ano e tona teina, e Apera, etahi o nga whanau matamua o tana kahui, oo ratou ngako hoki. A ka aro a Ihowa ki a Apera, ki tana whakahere, kihai ia i aro ki a Kaina, ki tana whakahere. No te aha te Atua i ore ai i faatura i te tusia a Kaina, engari i aro ki te whakahere a Apera? He aha te rereketanga o Kaina raua ko Apera me a raua whakahere? Ko te whakahere a Kaina ehara i te mea i rite ki te hiahia o te Atua, ehara ranei i te whakahere, te vai ra anei te tahi atu tumu i ore ai te Atua i faatura i te tusia a Kaina?
He ngaki whenua a Kaina
Koia i tonoa atu ai ia e Ihowa, e te Atua, i te kari o Erene, ki te ngaki i te whenua i tangohia mai ai ia. Na ka peia e ia te tangata ra; a whakanohoia ana e ia etahi kerupima ki te taha ki te rawhiti o te kari a Erene, me te hoari mura e huri ana ki tetahi taha, hei pupuri i te huarahi ki te rakau o te ora.
Na ka mohio a Arama ki a Iwi, ki tana wahine; a ka hapu ia, a whanau ake a Kaina, ka mea, Kua whiwhi ahau i tetahi tangata i a Ihowa. Na ka whanau ano tona teina, a Apera. Na he hepara hipi a Apera, ko Kaina ia he ngaki i te oneone (Genesis 3:23-4:2)
I te wa i tangohia ai e te Atua a Adamu raua ko Eva i te kari a te Atua, Ua faaue te Atua i te taata ia faaapu i te repo. He ngaki whenua a Arama. Ua rave oia i ta te Atua i faaue ia ’na ia rave.
Ko te tangata tuatahi, i hapu te tane me te wahine, ko Kaina. He kaimahi ngaki a Kaina, rite tonu ki a Arama, tona papa. Ua rave Kaina i ta te Fatu i faaue i te taata ia rave. No reira, mai te au i te faaueraa e te hinaaro o te Atua, e taata faaapu o Kaina.
He aha te he o te whakahere a Kaina?
A i roto i te roanga o te wa ka puta, Na ka kawea e Kaina etahi o nga hua o te whenua hei whakahere ki a Ihowa. Na Apera, i kawea ano e ia etahi o nga whanau matamua o tana kahui, oo ratou ngako hoki. A ka aro a Ihowa ki a Apera, ki tana whakahere: Kihai ia i aro ki a Kaina, ki tana whakahere. A he nui rawa te riri o Kaina, a ka heke tona mata (Genesis 4:3-5)
No te aha te Atua i ore ai i faatura i te tusia a Kaina? Ko te take pea he kore tika te tikanga o te whakahere a Kaina, he kore ranei nga hua tika i hoatu e Kaina.? Kare he mea i tuhia i roto i te Paipera mo te tikanga o te patunga tapu. Kahore hoki he mea i tuhituhia mo Kaina i tapae te matamua o ana hua, kahore ranei.
Heoi ano ta tatou i mohio ai i roto i nga Karaipiture, i kawea e Kaina etahi o nga hua o te whenua hei whakahere ki a Ihowa.
He rereke ki te whakahere a Kaina, te faataahia ra i roto i te Bibilia e ua hopoi mai o Abela i te mau fanau‘a matamua o ta ’na nǎnǎ e te mau momona.
Engari ko te kii kaore a Kaina i tuku i nga hua tika; nga matamua o ona hua, he whakapae noa iho.
Me i tapaea e Kaina nga matamua o nga hua o te whenua, ka manakohia ranei e te Atua te whakahere a Kaina?
Ahiri ranei e kore e tika te whakahere, a kua tapaea e Kaina tetahi o nga whanau matamua o te kahui a Apera, me i pai te Atua ki te whakahere a Kaina, a ka aro te Atua ki te whakahere a Kaina?
Te ahua kaore. No te mea pea ehara i te mea mo te patunga tapu me te whakahere a Kaina, engari mo te oranga o Kaina.
No te aha te Atua i ore ai i faatura i te tusia a Kaina?
Na te whakapono i pai atu ai i ta Kaina te patunga tapu i tapaea e Apera ki te Atua, na konei ia i whakaatu ai he tika ia, E whakaatu ana te Atua mo ana mea homai: na reira ano ia i korero ai, ina mate (Hiperu 11:4)
Te tumu i ore ai te Atua i faatura i te tusia a Kaina no te mea paha e taata parau-tia ore o Kaina (kino, kino) e ere hoi i te taata parau-tia mai ia Abela ra. Na roto i te patunga tapu, ka kitea ki a ia ta te Atua i pai ai, ki ta te Atua hoki i kino ai.
Na roto i te faaturaraa i te tusia a Abela, Ua faaite te Atua e ua mauruuru te Atua ia Abela e ta ’na mau ohipa parau-tia. Ko te whakahere i whakanuia e te Atua, i whakaatu he tangata tika a Apera. Na mo te kore whakaaro ki te whakahere a Kaina, Ua faaite te Atua e ua riri te Atua ia Kaina e ta ’na mau ohipa ino.
No te tangata kino a Kaina, a kihai i whakarongo ki te Atua, engari i whakakahore i ana kupu, a kihai i haere i runga i ta te Atua i pai ai. Ua orure hau o Kaina e ua rave i ta ’na iho i hinaaro. No to ’na ino, aita te Atua i faatura i te tusia a Kaina (Aue. 1 Hone 3:12 (Panuitia hoki: Ko wai tonu e maia ana ki te mahi i roto i te mara waina?)).
He mea whakarihariha ki a Ihowa te whakahere a te hunga kino
He mea whakarihariha ki a Ihowa te whakahere a te hunga kino: engari e manako ana ia ki te inoi a te hunga tika. He mea whakarihariha ki a Ihowa te huarahi o te hunga kino: engari e aroha ana ia ki te tangata e whai ana i te tika (Whakatauki 15:8-9)
He mea whakarihariha te whakahere a te hunga kino: pehea te nui atu, ina kawea mai e ia i runga i te whakaaro kino? (Whakatauki 21:27)
Ka taea e te tangata te patunga tapu me te hoatu i nga mea katoa e hiahia ana ratou, engari ki te kahore o ratou oranga i runga i ta te Atua i pai ai, engari he hunga kino, u tonu ki te hara, na, hei mea whakarihariha ki a Ihowa a ratou patunga tapu katoa.
Ka taea e nga Karaitiana te inoi ataahua i te aroaro o etahi atu. Ka taea e ratou te inoi kia rite ki nga tikanga karakia me nga tikanga me te whakamahi i nga kupu tika katoa, engari ki te kore e tika o ratou ngakau i te aroaro o te Ariki, a kahore ratou e whakarongo ki te Atua, e kore hoki e haere i runga i te ngohengohe ki ana whakahau, he ture ano enei na Ihu, me te tohu i tona hiahia, e kore te Ariki e koa ki a ratou inoi, engari he mea whakarihariha ki te Atua a ratou inoi (o.a. Whakatauki 28:9, Ihaia 1:11-20; 19:13, Ezekiela 8:15-18, Hosea 6:6-7, Hakaraia 7:11-13, Matiu 15:8, Hone 9:31).
Ua mauruuru te Atua i te tusia a Iesu
No reira i tona haerenga mai ki te ao, Ka mea ia, Kihai i matenuitia e koe te patunga tapu, me te whakahere, engari kua rite mai i a koe he tinana moku: Kihai koe i ahuareka ki nga tahunga tinana, ki nga patunga tapu. Katahi ahau ka mea, Na, haere mai ahau (kei roto i te pukapuka te tuhituhi moku,) ki te mahi i tau i pai ai, E te Atua.
I runga ake i tana korero, Kihai i matenuitia e koe te patunga tapu, me te whakahere, me nga tahunga tinana, me nga whakahere hara, kahore hoki koe i ahuareka ki taua mea; e homai ana e te ture; Katahi ia ka mea, Na, I haere mai ahau ki te mahi i Tou i pai ai, E te Atua. Ka tangohia e ia te tuatahi, kia whakapumautia ai e ia te tuarua. Na taua pai nei i whakatapua ai tatou, he meatanga na te tapaenga atu kotahi o te tinana o Ihu Karaiti (Hiperu 10:5-10)
Ua riro te oraraa o Iesu Mesia ei tusia auhia i mua i te aro o te Atua, no te mea ua haere Iesu ma te haapa‘o i te hinaaro o To’na Metua.
No te mea i haere a Ihu i runga i te hiahia o te Matua, Ua faatupu Iesu i te ture (Panuitia hoki: Ka taea e te tangata te whakatutuki i te ture?).
I ngohengohe a Ihu ki nga kupu a te Atua tae noa ki te wa i patua ai a Ihu hei Reme pokekore mo te tangata., a ka mau a Ihu i te tutu o te tangata, ka meinga hei hara ki runga ki te ripeka (Panuitia hoki: Ko te mahi hara a Arama he kaha ake i te mahi tika a Ihu? a He aha te tikanga o te tutu ki te Atua?).
No to Iesu râ oraraa parau-tia, Ua mauruuru roa te Atua i te tusia o Ta’na Tamaiti e ua faatura te Atua i te tusia o Iesu e To’na toto, nana i hoko te tangata kua hinga. I kitea tenei na roto i te aranga mai i te hunga mate (Aue. Hone 3:14-21, Roma 5. Epeha 5:1-2, Hiperu 9:27-28).
He patunga tapu e manakohia ana e te Atua
Koia ahau ka tohe atu nei ki a koe, teina, na te aroha o te Atua, kia tapaea atu o koutou tinana hei patunga ora, tapu, e manakohia ana e te Atua, ko to mahi whaitake. Kaua hoki e rite ki tenei ao: engari kia puta ke koutou i runga i te whakahoutanga o to koutou hinengaro, kia whakamatauria ai e koutou te mea pai, me te manakohia, me te tino tika, te hinaaro o te Atua (Roma 12:1-2)
Ka rite ki a Ihu, ko te oranga o nga Karaitiana e kiia ana he patunga tapu e pai ana ki te Atua. Me tuku e te hunga whakapono o ratou tinana hei patunga ora ki te Atua, tapu, e manakohia ana e te Atua, ia faateiteihia Iesu Mesia e ia faahanahanahia te Metua.
Na roto i te tusia a Iesu Mesia e na roto i To’na toto, ua faarirohia outou ei feia parau-tia e te mo‘a e no te Atua outou e ere faahou i to te diabolo e te pouri. No te mea kua whakatikaia koutou i roto i a te Karaiti, kua riro hoki i a koutou te ahua o te Atua, me haere koe i runga i te tika i runga i ta te Atua i pai ai.
Ua riro to outou oraraa ei tusia au roa i te Atua mai te mea e haere outou i roto i te hinaaro o te Atua e e haapa‘o i Ta’na mau faaueraa (Panuitia hoki: Ko nga ture a te Atua me nga ture a Ihu a Te mau faaueraa a te Atua e te mau faaueraa a te diabolo).
Mai te mea e haapa'o outou i Ta'na mau faaueraa, ka haere koe i runga i te aroha. Ko te haere i runga i te aroha ehara i te mea ko te whakararu i te pouri me te whakaae me te whakaae ki nga mahi o te pouri.. Engari ko te haere i runga i te aroha ko te whakarongo ki te Atua me ana ture, kia noho ai koe i runga i tana i pai ai, kia waiho ai to oranga hei patunga tapu pai ki te Atua.
'Kia tote mo te whenua’
