Abantu abaningi baphila ngokucasuka futhi babambele igqubu abanye ngakho konke okubi nokungabi nabulungisa okwenziwa kubo.. Ingqondo yabo igcwele izinkumbulo ezibuhlungu zesikhathi esidlule nemicabango yabo boniwa, elawula ingqondo kanye nempilo yabo. Bathatha indima yokuba isisulu futhi bahlanganyele usizi lwabo nawo wonke umuntu, bahlangane. Badumala futhi bagcwele intukuthelo futhi ngezinye izikhathi ngisho nenzondo futhi abakwazi ukuthethelela omunye umuntu(s). Ngenxa yalokho, abaphili ngenkululeko, kodwa baphila ebugqilini bakudala. Ngeshwa, lesi simo asenzeki kuphela kwabangakholwa, kodwa naphakathi kwamaKristu. AmaKristu amaningi awayazi imfihlo yokuthethelela, ngoba uma bezokwazi imfihlo yentethelelo, babethethelela abanye esikhundleni sokubambela abanye amagqubu. Lithini iBhayibheli ngokuthethelela? Kungani kubaluleke kangaka ukuthethelela abanye? Iyini imfihlo yokuthethelela?
Isithelo esibabayo sokungaxoleli
Maningi amakholwa, abangaphili entethelweni, kodwa ekungathethelelini, futhi ngalokho, abaphili ngenkululeko, kodwa ebugqilini. Abakwazi ukuthethelela omunye umuntu noma abantu futhi badedele okwedlule, ngakho-ke baphila njenge izigqila zakudala. Basola futhi basole abanye ngosizi lwabo nokungabi nabulungisa, lokho kwenziwe kubo, futhi abakwazi noma empeleni, ngeke, yekelani.
Kodwa akuyona indida, ukuthi ugcwele izintshumayelo zothando ebandleni, nokuthi amakholwa amaningi (imis)sebenzisa igama elithi 'uthando’ futhi umlayezo wothando ngaso sonke isikhathi, ukulungisisa nokwamukela izono nobubi, kodwa abawusebenzisi umyalezo wothando kubo futhi bathethelele abanye?
Bazwelana nabantu, abajwayele ukuhlala ezonweni, nokwenza izinto, eziyisinengiso kuNkulunkulu futhi ziphambene Intando yakhe, kodwa abazwelani nabantu, abenze iphutha ngokubona noma bengazi futhi abenze iphutha.
Ukungabi nabulungisa, okwenziwa kuNkulunkulu, ngokuhlala esonweni akukubi futhi akukubi, futhi akufanele ajeziswe, kodwa ukungabi nabulungisa, okwenziwa kubantu, alilungile futhi libi futhi kufanele ajeziswe.
Lokhu kuziphatha kufakazela futhi, ukuthi kwe ivangeli lesimanje umuntu usephenduke isizinda, Esikhundleni sikaNkulunkulu.
Lokhu kuziphatha kuyakhombisa, ukuthi umuntu, othi ungumKristu, ayizalwa ngokusha, kodwa kusengokwakho isizukulwane esidala senyama yendoda ewile, futhi usahlezi esihlalweni sempilo yakhe siqu futhi ubuswa yinyama. Inyama ayikafi kodwa isaphila. Umuntu akayena owesizukulwane esisha somuntu womoya ozelwe ngokusha, empilweni yakhe uJesu uhlezi esihlalweni sobukhosi, lohamba emva kukaMoya. Ngoba ngalokhu kuziphatha, elisuka ku-a ingqondo elahlekile, umuntu ukhokha intela ezonweni nezono, lapho izoni hlalani nibekezela.
Umuntu angasho, lokho (s)uyakholwa nokuthi (s)ungumntwana kaNkulunkulu, kodwa imisebenzi yokulungisiswa lokwemukelwa kwezono, futhi ukuphila ngokungathetheleli kubonisa okunye.
UJesu uthi, ukuthi lizawazi umuthi ngezithelo. Lesi sithelo sokungathetheleli akusona isithelo sikaMoya kodwa sisenyama. Uma umuntu eqhubeka nokuhamba ngokungathetheleli, kukhombisa ukuthi umuntu uhamba elandela inyama futhi uholwa imizwa nemizwa yakhe.
Ukungaxoleli kufana nokuphuza ushevu ngokwakho
AmaKristu amaningi acabanga ukuthi alimaza futhi ahlukumeza abanye ngokuphila ngokungathetheleli, kodwa eqinisweni, bazilimaza futhi bazihlukumeze. Bayizisulu zalesi sithelo esibabayo, abathwalayo.
Kukhona isisho, okusho ukuthi'ukungathetheleli kufana nokuphuza ushevu wena, ngilindele ukuthi omunye afe.’ Futhi lokho kuyiqiniso kakhulu! Ngoba ngokuphila ngokungathetheleli, awuhlukumezi muntu, kodwa wena. Ngoba, ngenkathi uphila nalo lonke ulaka, imizwa yenzondo, kanye nenhliziyo ebabayo nenenzondo, omunye uyaqhubeka nempilo yakhe futhi akahlupheki nakancane.
Imithetho kaJesu inzima endodeni endala
UJesu akazange alandele inyama, kodwa ngoMoya, futhi wayenezinhloso ezinhle kakhulu ngabantu bakaNkulunkulu. Yingakho ke, Wabafundisa Imiyalo Yakhe, okwakuyimiyalo efanayo nemiyalo kaBaba. Empeleni, UJesu wenza eminye imiyalo yaba nzima nakakhulu, ngoba uJesu wayelazi ikhono lomuntu omusha. Wayazi ukuthi umuntu omusha wayekwazi ukugcwalisa umthetho, njengoba Enza nje (Funda futhi: ‘Ingabe umuntu uyakwazi ukugcwalisa umthetho?’).
Imiyalo kaNkulunkulu noJesu zazinzima kumuntu omdala wenyama, ongeyena ongokomoya futhi ohamba ngokwenyama ngakho-ke, uholwa yizinzwa zakhe, ingqondo yenyama, imizwa nemizwelo, kanye nemimoya yezwe empofu. Kodwa ngomuntu omusha, ongokomoya futhi ehlezi kuJesu Kristu; iZwi futhi uhamba emva komoya ngamandla kaMoya oNgcwele, le miyalo ayinzima (Funda futhi: ‘Impi nobuthakathaka bendoda endala’).
Usithethelele izikweletu zethu, njengoba nathi sibathethelela abanamacala kithi
Siphe namuhla isinkwa sethu semihla ngemihla. Usithethelele amacala ethu, njengoba nathi sibathethelela abanamacala kithi (Mathewu 6:12)
Lapho abafundi, ababengekho ngendlela azalwe kabusha, wacela uJesu ukuba abafundise ukuthandaza, UJesu wakhuluma nangesici sokuthethelela.
Lapho uthandaza umthandazo weNkosi, uthembisa ukuthi uzobathethelela abanamacala akho, obani labo abakuphatha kabi, ngikuzwise ubuhlungu, noma wenze okuthile ngokungahambisani nentando yakho noma obukulindele. Manje konke mayelana, noma uyasigcina isithembiso sakho kuNkulunkulu futhi uyasifeza isithembiso sakho Kuye, ngokuthethelela abanye noma cha.
Ungasho futhi uthembise noma yini oyifunayo, kodwa kumayelana uma ugcina amazwi akho nezithembiso zakho. Kuwo wonke amazwi owakhulumayo, uyakuziphendulela ngosuku lokwahlulelwa (Mat 12:36). Ngakho-ke, qaphela izithembiso ozenzayo, kodwa ungagcini. Ngoba uma ungakwenzi lokho othembisa ukukwenza, ungumqambimanga, futhi isiphetho sokugcina sabaqambimanga asisihle kangako (IsAmbulo 21:8).
Lapho uthethelela abanye, uYihlo osezulwini uyakunithethelela
Ngokuba uma nithethelela abantu iziphambeko zabo, noYihlo osezulwini uyakunithethelela nani: Kepha uma ningathetheleli abantu iziphambeko zabo, noYihlo akayikunithethelela iziphambeko zenu (Mathewu 6:14)
Isisho esinzima lesi! Ngoba uJesu uthi, ukuthi uma ungabathetheleli abanye iziphambeko zabo (ngakuwe), uYihlo osezulwini akayikunithethelela iziphambeko zenu (ebheke kuYe). Lokhu kusho, ukuthi uma ungathetheleli abanye, UYihlo osezulwini uzonibeka icala ngazo zonke izono ozenze Kuye, futhi ngenxa yalokho, indawo oya kuyo ingahluka kulokho obukulindele.
Lapho uPetru ebuza uJesu ukuthi kufanele amthethelele kangaki umuntu, ngubani owona kuye futhi uma lokho kungaba kasikhombisa, UJesu wamphendula: “amashumi ayisikhombisa aphindwe kasikhombisa”.
UJesu waxoxa ngendaba yokuthethelela emzekelisweni wathi:
Ngakho umbuso wezulu ufaniswa nenkosi ethile, owayezalandisa ngezinceku zakhe. Kwathi eseqalile ukuzila, enye yalethwa kuye, eyayimkweleta amathalenta ayizinkulungwane eziyishumi. Kodwa ngenxa yokuthi wayengakhokhi, inkosi yakhe yalaya ukuthi ithengiswe, nomkakhe, Nezingane, nakho konke ayenakho, kanye nenkokhelo okufanele yenziwe.
Inceku, ngakho-ke, wawa phansi, wakhuleka kuye, ethi, "Nkosi, ngibekezelele, ngizokukhokhela konke”. Khona-ke inkosi yaleyo nceku yaba nesihe, wamkhulula, wamthethelela icala.
Kodwa yona leyonceku yaphuma, wasethola omunye wenceku kanye laye, eyayimkweleta odenariyo abayikhulu: wasebeka izandla phezu kwakhe, wambamba ngomphimbo, ethi, “Ngikhokhele lokho okukweletayo”. Inceku kanye nayo yawa phansi ezinyaweni zayo, wamncenga, ethi, “Ngibekezelele, ngizokukhokhela konke”. Futhi akavumanga: kodwa wahamba wamphonsa etilongweni, aze akhokhe isikwelede.
Ngakho lapho izinceku ezikanye naye zibona okwenzekile, bazisola kakhulu, beza babikela inkosi yabo konke okwenzekileyo. Khona inkosi yakhe, emva kwalokho wambiza, wathi kuye, “O wena nceku embi, Ngakuxolela sonke leso sikweletu, ngoba ungifisile: Bekungafanele yini nawe ube nesihawu ngenceku okanye nawe;, njengalokhu ngakuhawukela?” Yathukuthela inkosi yakhe, wamnikela kubahlukumezi, aze akhokhe konke okwakumele akwenze. Kanjalo noBaba osezulwini uyakwenza kini, uma ningathetheleli yilowo nalowo umfowabo ngezinhliziyo zenu (Mathewu 18:23-35)
UNkulunkulu kufanele athethelele futhi akhohlwe, kodwa awukwenzi?
Futhi uma umi ukhuleka, thethelela, uma unokuthile ngokumelene nanoma yimuphi: ukuze noYihlo osezulwini anithethelele iziphambeko zenu. Kodwa uma ungathetheleli, noYihlo osezulwini akayikunithethelela iziphambeko zenu (Maka 11:25-26)
UNkulunkulu kufanele athethelele, kodwa akufanele uxole? Lokho akulungile! IBhayibheli alisho lutho ngezikhundla eziphakeme nokuthi umuntu umi ngaphezu kukaNkulunkulu. UNkulunkulu unguSomandla futhi uNkulunkulu ophakeme, futhi uma uNkulunkulu ethethelela, bese labo, abazelwe Nguye futhi abangabakhe futhi landela uJesu, kufanele futhi uthethelele.
Uma usuphenduke isidalwa esisha futhi wamukele isimo sikaNkulunkulu ngoMoya oNgcwele ophila ngaphakathi kuwe, khona niyakuthethelela, njengaYe nje.
Uma umuntu ecela intethelelo, niyakuthethelela. Lokhu kusho, ukuthi ngeke usaphila esikhathini esedlule futhi wenze umuntu aziphendulele. Ngeke uvule ibhokisi lesikhathi esedlule, phakathi nengxoxo, futhi usho wonke amaphutha omuntu nalokho umuntu akwenze kuwe. Ngoba ukuthethelela kusho ukuthi uzokhohlwa.
Ukuthethelela akusho, “Ngizoxola, kodwa angisoze ngakukhohlwa.” Ngoba uma ungasoze wakhohlwa, khona-, empeleni, awukamxoleli umuntu. Ungathi uyaxolela, kodwa uma indaba isahlala ngaphakathi enhliziyweni nasengqondweni yakho, awukamxoleli umuntu.
Iyini imfihlo yokuthethelela?
KunamaKristu amaningi, abadonsa ibhokisi elisindayo ngentambo kanye nabo nsuku zonke. Lokhu akuhambisani nentando kaNkulunkulu. Yingakho uJesu ayala abalandeli bakhe ukuba bathethelele abanye, ukuze lingamukeli nje kuphela ukuthethelelwa kukaYihlo osezulwini, kodwa lina lithethelela abanye, futhi nansi imfihlo enkulu yokuthethelela: uma nithethelela abanye, uzokhululwa kusukela esikhathini esedlule futhi uzokwazi ukudedela okwedlule (Funda futhi: ‘Ingabe uyisigqila sesikhathi esidlule?’).
Uma udedela okwedlule, niyakuhlala nikhululekile. Kawusayikuba lenhloni, ethukuthele, futhi wacindezela phansi, kodwa lizathokoza, ngijabule, kanye nethemba kanye nolwazi ukuthula kukaNkulunkulu empilweni yakho.
Thethelela futhi uzothethelelwa
Ungathandazela konke okufunayo ukuze ukhululwe okwedlule, kodwa uNkulunkulu kayikuyiphendula imithandazo yakho. Kungani kungenjalo? Ngoba uNkulunkulu ukunikile amandla nempendulo yokukhululwa kwesikhathi esedlule, ngokuthethelela abanye.
UNkulunkulu ukunike iZwi laKhe, okulotshwe kuyo intando yaKhe. Yena Izwi liyimanyuwali amadodana namadodakazi akhe kulo mhlaba. Uma uthatha amazwi kaNkulunkulu futhi uwasebenzise empilweni yakho, ngakho-ke ube umenzi weZwi, bese kuba umphumela wawo wonke amazwi omoya, izobonakala empilweni yakho (Funda futhi: ‘Abezwayo vs abenzi‘).
UNkulunkulu ukunikile iZwi laKhe namandla akhe, futhi kukuwe, uma ukholwa Kubo futhi uthembele kuYe, ngokwenza, lokho aniyale ngakho.
Ukuthethelela kuhunyushwe egameni lesiGreki elithi ‘ifu'. Kusho ujuthi: ukukhulula ngokugcwele, leyo, (ngokwezwi nezwi) khulula, phumuza, chitha (suka ngokuguqukayo), noma (ngokomfanekiso) yekela ukufa, uxolo, noma (ngokuqondile) isehlukaniso (Concordance eqinile).
Lapho uthethelela, okusho ukuthi uma udedela, uyakukhululwa, udedelwe (Luka 6:37). Kepha kukuwe, uma ulalela inyama yakho futhi ulokhu ubambelele entanjeni futhi uqhubeke udonsa ibhokisi elisindayo kanye nawe, noma ukuthi ulalele iZwi noMoya futhi uKulalele, ngokudedela intambo.
‘Yibani usawoti womhlaba’


