Ungaceli okubi ngomakhelwane wakho, lokhu ehlezi kuwe evikelekile (Izaga 3:29)
IZwi liyakuyala, ungaceli umakhelwane wakho okubi, lapho umakhelwane wakho ekwethemba. Kusho ukuthini lokhu? Uceba nini okubi ngomakhelwane wakho? Futhi ubani umakhelwane wakho? Ake sibheke izibonelo zokubuka zempilo yansuku zonke:
- Umakhelwane wakho angaba: abazali bakho noma abazali bakho:
Lapho ukhuluma nabazali bakho (abasemzin) ocingweni, noma uma nihlangene ngosuku lokuzalwa noma ngesikhathi samaholide, ungenza ngobungane. Ungasho amazwi anomusa kubo, futhi mabacabange, ukuthi uyabathanda futhi unobudlelwano obuhle nabo. Bayakwethemba, ngenxa yendlela owenza ngayo, uma useduze kwabo. Kodwa uma nje uvala ucingo, noma uma ushayela ubuyela ekhaya ngemoto yakho, ukhuluma kabi ngabo. Esimweni esinjalo, uceba okubi ngabazali bakho noma abazali bakho.
- Umakhelwane wakho angaba, umngane wakho noma omaziyo:
Umngane wakho(s) noma ukwazana(s) angase acabange, ukuthi ungumngane omuhle (noma ukwazana), ngoba uma nihlangene nenza ngobungane. Kodwa uma bengekho uyahleba futhi ukhulume kabi ngabo. Ngolimi lwakho, uceba okubi ngomngane wakho(s) noma ukwazana(s).
- Umakhelwane wakho angaba: uzakwenu(s) noma umphathi wakho:
Uba nobungane kubo uma udinga okuthile, noma uma nisebenza ndawonye, noma ukudla kwasemini ndawonye, kodwa ngokushesha nje omunye wozakwenu, noma umphathi ephuma ekamelweni, uyahleba ukhulume kabi ngaye. Uma wenza lokho, uceba okubi ngozakwenu(s) noma umphathi.
- Umakhelwane wakho angaba: oshade naye:
Oshade naye uyakwethemba, futhi ucabanga lokho (s)usindiswe nawe. (Ushikukazi)uthatha ukuthi lokho onakho, isipiliyoni, futhi wabelane ndawonye, uhlala phakathi kwenu nobabili. Kodwa uma nje umngane wakho womshado engenzi ngendlela ofuna enze ngayo, noma lapho oshade naye engasazanelisi ‘izidingo’ zakho. Uya kumngane wakho(s) noma ukwazana(s), futhi ukhulume ngazo zonke izinto ezimbi zomngane wakho womshado. Mhlawumbe nawe uzokwabelana ngezinto eziyimfihlo, lokho bekumele kuhlale phakathi kwakho nowakwakho. Noma mhlawumbe awuthembekile kumlingani wakho, futhi amkhohlise futhi enze ubufebe. Kuzo zombili izimo uceba okubi ngomngane wakho womshado.
Ulimi lwakho yisikhali, lamazwi akho ayimicibisholo evuthayo, lokho kungalimaza umuntu. Njalo uma ukhuluma kabi ngomuntu, uyambulala lowo muntu ngamazwi akho. Yebo, uyamthuka lowo muntu.
Awuboni emhlabeni wemvelo (umhlaba obonakalayo), kodwa emhlabeni kamoya, yilokho okwenzekayo, when you talk negative about someone.
Therefore devise not evil with your words, don’t be a hypocrite. Don’t be an actor or actress in life and don’t cheat on people. But be sincere, honest and walk in ubuqotho.
‘Yibani usawoti womhlaba’


