Ukubopha nokuthukulula kwashiwo nguJesu kuMathewu 16:19, lapho uJesu ekhuluma ngesisekelo nokusebenza kwebandla emhlabeni. UJesu wathi, noma yini ibandla Lakhe eliyoyibopha emhlabeni, bayoboshwa ezulwini futhi noma yini ibandla Lakhe eliyoyikhulula emhlabeni iyokhululwa ezulwini. Kodwa ingabe ukubopha nokukhulula kusho ukubopha amademoni (Imimoya Emibi) njengomoya wobumpofu, umoya wokuhlubuka, njll. kumuntu? Lena imfundiso edumile mayelana nempi kamoya nokukhululwa eshunyayelwa emapulpiti amaningi. AmaKristu amaningi asebenzisa le mfundiso nomgomo wokubopha nokukhulula nokubopha imimoya emibi kubantu noma ezindaweni. Kodwa ingabe le mfundiso yokubopha nokukhulula iBhayibheli? UJesu nabafundi bakhe bayibophaphi imimoya emibi eBhayibhelini?
UJesu wanika ibandla izihluthulelo zoMbuso weZulu
UJesu wathembisa ukuthi uzonika ibandla lakhe izihluthulelo zoMbuso weZulu, nanoma yini ibandla laKhe eliyoyibopha, bayoboshwa ezulwini, nanoma yini ibandla laKhe ebeliyolahlekelwa, bekungakhululwa ezulwini. Ukubopha nokukhulula kuyingxenye yezihluthulelo zaseZulwini, uJesu alinika ibandla laKhe; umhlangano wamakholwa azelwe ngokusha (AmaKristu).
Njengoba kushiwo kokuthunyelwe kwebhulogi kwangaphambilini, okhiye bamele ukufinyelela, isiphathimandla, kanye nesibopho.
Uma uthenga indlu uthole izikhiye zalendlu, uba umnikazi. Izikhiye zikunikeza ukufinyelela endlini kanye nesibopho sendlu. Kufanele uqaphele ngokhiye bakho nokuthi ubani omvumelayo futhi ongamvumeli ukuba angene endlini yakho. Ngezikhiye, ungavula umnyango uvale umnyango. Manje yilokho okuhlanganisa ukubopha nokukhulula.
UJesu wanika ibandla lakhe izihluthulelo zoMbuso weZulu. Njengoba kushiwo kokuthunyelwe kwebhulogi Yini okungalungile ebandleni?', ibandla likaJesu Kristu liqokwe emhlabeni ukuthi limele Yena, Intando yakhe, nombuso wakhe.
Ibandla liwumbuthano we Amakholwa azelwe futhi, abangumzimba waKhe. Umzimba Wakhe umele intando Yakhe emhlabeni.
UJesu wanika umzimba wakhe wonke amandla ezulwini nasemhlabeni. Ngakho-ke, ibandla linalo lonke igunya kuYe kanye nomthwalo wemfanelo wokuvula iminyango ebandleni nokuvumela izinto nokuvala iminyango ebandleni ukwenqabela izinto. Ngamanye amazwi, ibandla linegunya kanye nomthwalo wokubopha nokukhulula; ukwenqabela kanye nokuvuma.
Lithini iBhayibheli ngokubopha nokuthukululwa eTestamenteni Elidala?
ETestamenteni Elidala, ibandla; Abantu bakaNkulunkulu (inzalo kaJakobe; Israyeli) wahlukaniswa ezizweni ezingamaqaba (Abezizwe, Umhlaba). UNkulunkulu wabanika, NgoMose, Imiyalo Yakhe, eyayimelela intando yaKhe noMbuso. Ibandla lika-Israyeli kwadingeka lenze intando kaNkulunkulu emhlabeni. Kwakuwumsebenzi webandla ukugcina imithetho nemiyalo kaNkulunkulu.
Abaholi bebandla babenomthwalo wemfanelo wokuvikela abantu bakaNkulunkulu nokuqapha ibandla. Kwakudingeka baqiniseke ukuthi akekho noyedwa kubantu bakaNkulunkulu owayengeqa umthetho kaNkulunkulu futhi one futhi enze izenzo ezimbi zobumnyama.; imikhuba, lemisebenzi yezizwe ezingamaqaba.
Uma umuntu eba nokuhlubuka ngokungalaleli imiyalo kaNkulunkulu, kwakuwumthwalo wemfanelo wabaholi bebandla ukufeza intando kaNkulunkulu nokususa ububi (umuntu) ebandleni. Ngoba kwathi nje umuntu oyedwa wahlubuka wenza okubi, lonke ibandla laliyothinteka ebubini bakhe.
Inqobo nje uma abantu bakaNkulunkulu behlala belalela izwi nemiyalelo Yakhe, bavikelwa. Kodwa lapho nje bevumela izinto eziphikisana nentando kaNkulunkulu, UNkulunkulu wazihoxisa Yena kanye nesivikelo Sakhe kubantu Bakhe.
Abaholi bebandla babenomthwalo wemfanelo wokuvikela abantu futhi baqinisekise ukuthi bahlala belalela izwi nentando kaNkulunkulu.; Umthetho nemiyalo Yakhe nokuthi basebenzelana nobubi (isono) futhi wahlulelwa ngokwentando kaNkulunkulu.
Ibandla likaJesu Kristu limelela uMbuso weZulu
Ibandla likaJesu Kristu limelela uMbuso weZulu, okunguMbuso kaNkulunkulu, Emhlabeni. UPetru wayengumphostoli wokuqala owafakaza ngoJesu Kristu, iNdodana kaNkulunkulu ophilayo.
Ngokusebenzisa Ubufakazi bukaPetru, UPetru wavula umnyango wevangeli likaJesu Kristu. UPetru waqala wanika amaJuda amandla futhi kamuva kwabeZizwe ukuba babe yingxenye yomzimba kaKristu; Isonto likaJesu Kristu.
Abezizwe bavunyelwe ukuba bangene emzimbeni kaKristu
Ekuqaleni, ivangeli likaJesu Kristu lalihloselwe amaJuda kuphela; Abantu bakaNkulunkulu ngokwenyama, futhi hhayi kwabezizwe. AbeZizwe babengavunyelwe ukungena ebandleni. Nokho, ngombono kaNkulunkulu, UNkulunkulu wanikeza uPetru umyalo nokuvunyelwa ukuba avulele abeZizwe iminyango. (IzEnzo 10:9-48).
Yini eyayinqatshelwe (iboshiwe) esimweni sokuqala kwavunyelwa (khululiwe).
AbeZizwe banikezwa ithuba lokuba yingxenye yabantu bakaNkulunkulu futhi babe ingxenye yebandla; Umzimba kaKristu (IzEnzo 10:28).
Ibandla lathola kuKristu igunya likamoya namandla okubusa ibandla nokuhola nokufundisa amaKristu kulo lonke iqiniso loMbuso weZulu.. Ukuze bavuthwe ngokomoya futhi bakhule babe ngumfanekiso kaKristu.
Ibandla linikezwe amandla okuvumela nokwenqabela izinto ebandleni.
Njengoba ibandla limelela uMbuso kaNkulunkulu, isonto linomthwalo wemfanelo wokufeza intando kaNkulunkulu emhlabeni.
Ibandla likaJesu Kristu linomthwalo wemfanelo wokwenza konke ngokwentando kaNkulunkulu. Intando kaNkulunkulu futhi iyintando kaJesu Kristu kanye, ngakho-ke, intando kaMoya oNgcwele.
Ibandla linomthwalo wemfanelo wokwenza nokuvumela izinto, ezihambisana nentando kaNkulunkulu (ukuthukulula). Kodwa isonto futhi linomthwalo wemfanelo wokwenqabela zonke izinto eziphikisana nentando kaNkulunkulu (ukubopha).
Konke eniyakukubopha emhlabeni koba kuboshiwe ezulwini
Kubhaliwe, loba yini ozayibopha emhlabeni izakuba kubotshiwe ezulwini. Akusho, loba ngubani ozababopha emhlabeni bazabotshwa ezulwini. Ukubopha akubhekiseli kubantu, izingelosi, amademoni, njll. libhekisela ezintweni, imithethonqubo, imithetho, isebenza, izenzo, njll.
IZwi kucace kakhulu mayelana Intando kaNkulunkulu nokulalela iZwi esikhundleni sokuhamba ezindleleni ozikhethele zona.
Ibandla kufanele lizithobe eNhlokweni; UJesu Kristu futhi uholwe yiZwi noMoya oNgcwele futhi ulalele iZwi, esikhundleni sokuholwa yizinzwa zakhe, imizwelo, imizwa, okutholakele, Imibono, ukuhlakanipha kwenyama, ulwazi, izambulo zomuntu, okuhlangenwe nakho, njll. (Funda futhi: Ingabe iBandla lakhela phezu kwemibono yabantu?).
Inhloko yebandla nguJesu Kristu; iZwi, futhi hhayi umuntu.
Inqobo nje uma ibandla lenza lokho iZwi elikushoyo futhi lihlala lilalela iZwi, ibandla limelela uMbuso kaNkulunkulu emhlabeni. Kodwa nini ibandla alilaleli iZwi, ibandla ngeke limele uMbuso kaNkulunkulu kanye nentando kaNkulunkulu, kodwa umbuso wobumnyama nentando yomuntu.
Kusho ukuthini Ukubopha nokukhulula eBhayibhelini?
Ukubopha nokukhulula kusho ukwenqabela kanye nokuvumela. Lokhu kuba sobala nakakhulu uma sibheka uMathewu 18, lapho uJesu waphinda wakhuluma ngokubopha lokukhulula. Lapho ufunda isimiso sokubopha nokukhulula kulo mongo, uzobona ukuthi uJesu wayesho ukuthini ngokubopha nokukhulula. UJesu wayengakhulumi ngokubopha imimoya emibi kumuntu, kodwa umthwalo wokulalela intando kaNkulunkulu nokwenqabela isono ebandleni.
‘Noma yini ozoyibopha’
UJesu wathi, uma umfowenu ona kuwe, kufanele uye kuye umtshele iphutha lakhe phakathi kwakho naye ninodwa. Lapho umfowenu ekuzwa (futhi uyaphenduka), uzuzile (-londoloziweyo) umfowenu. Kodwa uma engafuni ukukuzwa, khona-ke uzothatha oyedwa noma ababili kanye nawe. Ukuze, ngomlomo wofakazi ababili noma abathathu wonke amazwi aqiniswe.
Uma umfowenu edebesela ukubezwa, kufanele ukutshele ibandla. Uma umfowenu edebesela ukuzwa nasebandleni, khona makabe kuwe njengomuntu wezizwe nomthelisi.
Khona-ke uJesu wathi, Ngiqinisile ngithi kini, loba yini eniyakukubopha emhlabeni koba kubotshiwe ezulwini. Futhi noma yini eniyakukukhulula emhlabeni koba kukhululiwe ezulwini.
Lokhu kusho ukuthi inqobo nje uma umuntu efuna ukuqhubeka ehamba esonweni futhi engazimisele phenduka futhi asuse izono ekuphileni kwakhe, khona-ke kufanele umphathe njengomuntu wezizwe nomthelisi.
Abahedeni (Abezizwe) nabathelisi babengavunyelwe ebandleni likaNkulunkulu. Ngakho-ke, lokhu kusho ukuthi kufanele umsuse ebandleni. Ngoba ibandla limelela uMbuso weZulu nentando kaNkulunkulu hhayi umbuso wobumnyama kanye intando kasathane.
Ibandla linegunya lokuxolela izono futhi ligcine izono
Yamukelani uMoya oNgcwele: Enibathethelela izono zabo, baxolelwe; futhi enibabamba izono zabo, ayagcinwa (UJohane 20:22-23)
Ibandla lamukele uMoya oNgcwele futhi linikezwe igunya lokuxolela izono futhi ligcine izono. Kuphela uma umuntu elalela futhi ephenduka esonweni, ibandla linamandla okuxolela izono. Lapho ibandla lithethelela izono, lizathethelelwa ezulwini.
Nokho, lapho umuntu engalaleli futhi engaphenduki, khona-ke ibandla kufanele ligcine izono kumuntu. Lapho izono zibanjiwe, umuntu ungowombuso wobumnyama (Umhlaba). Ngakho-ke, ibandla liyakumkhipha umuntu ebandleni, futhi ngokwenza lokho, umuntu kufanele anikelwe kuSathane.
Yilowo nalowo ohlwaya kuye hhayi: Noma ngubani owonayo awumbonanga, Akekho Wami. Izingane ezincane, Makungabikho muntu okopela wena: Lowo owenza ukulunga ulungile, njengoba elungile. Okonile ngoDeveli; Ngoba uDeveli wona kusukela ekuqaleni. Ngale njongo iNdodana kaNkulunkulu yabonakaliswa, ukuze acekele phansi imisebenzi kaDeveli (1 UJohane 3:6-8)
Wonke umuntu, oqhubeka ona, unodeveli njengoyise futhi wenza imisebenzi yakhe futhi umele umbuso wakhe. Yingakho umsebenzi webandla kuwukuveza nokwenqabela imisebenzi kadeveli (isono) esontweni. Ngoba isono sibopha abantu kudeveli futhi kumnika amandla.
Konke okwenqabela ibandla endaweni yemvelo, izakwenqatshwa ezulwini, endaweni engokomoya.
Kungakho kubaluleke kakhulu ukwazi intando kaNkulunkulu ngeZwi laKhe. Ukuze ibandla lenze intando yaKhe emhlabeni.
Ibandla kumele lizinqabele lezozinto, uNkulunkulu akwenqabe, ebandleni emhlabeni, ukuze nabo benqatshelwe ezulwini (ukubopha).
Kwenzekani ku-Ananiya noSafira ebandleni?
Ananiya noSafira waqamba amanga kuMoya oNgcwele ebandleni. Ngenxa yesono sabo, bafa. Ibandla lalingcwele futhi lingcweliswe uNkulunkulu. Nokho, usathane wazama ukungena ebandleni, ngempilo ka-Ananiya noSafira.
Usathane wayefuna ukungcolisa ibandla (amakholwa azelwe ngokusha) ngobubi; ubumnyama. Ngoba imvubelo encane, imvubelo yonke inhlama. Kodwa uMoya oNgcwele wakuvimba lokho ukuthi kungenzeki. Ngenxa yalokho, u-Ananiya noSafira, owayenesimilo ikhehla; usathane, bobabili bafa.
Lithini iBhayibheli ngobufebe ebandleni laseKorinte?
Esinye isibonelo sinikezwa ku 1 AbaseKorinte 5, lapho sifunda khona ngobufebe ebandleni laseKorinte. Umuntu wayefebe nomkayise. Abaholi besonto babekwazi ngakho. Kodwa ngenxa yokuthi abaholi besonto babekhukhumele, esikhundleni sokulila nokukhipha umuntu esontweni, abenzanga lutho.
Nokho, uMoya oNgcwele ubona futhi wazi konke, futhi alikho ibanga endaweni yomoya. Ngakho-ke, Usakhemvamela, owayeholwa nguMoya, wabona okwakwenzeka ebandleni laseKorinte. UPawulu wabhekana nabaholi bebandla ngokuziphatha kanye nesibopho sabo.
Abaholi bebandla bekumele bamthathele izinyathelo lowo muntu, owayenikeze ukungena kukasathane esontweni, ngesono sakhe. Ngoba ngesenzo sakhe sokungalaleli uNkulunkulu, waliphatha kabi ibandla lonke. (Funda futhi: Ithini incazelo yesiGodi sase-Akori??).
Ngakho-ke, UPawulu wayala abaholi bebandla ukuba bamkhiphe umuntu ebandleni futhi bamnikele kuSathane; umbuso wobumnyama (Umhlaba).
Kulesi sikhathi, amaKristu amaningi angasho: “indoda embi kangaka, loPawuli! UPawulu akufanele abe lukhuni kangako. Akufanele aphathe lowomuntu ompofu ngaleyo ndlela. UPawulu kwakufanele abekezele futhi athethelele. Kufanele abonise uthando oluthile ngokumvumela lowo muntu ebandleni hhayi ngokumsusa lowo muntu. Sonke siyizoni, futhi sonke siyawenza amaphutha. Konke kungomusa kaNkulunkulu ukuthi sisindisiwe. Futhi ngendlela, awuvunyelwe ukwahlulela!”
Umuntu omusha uholwa yiZwi noMoya oNgcwele
Kodwa uyazi, UPawulu nabanye abaphostoli babengekho ikhehla yini, Ngubani oholwa inyama. Abazange baholwe imizwa nemizwelo yabo nangalokho abakubona noma abakuzwa. Kodwa babenjalo umuntu omusha., oholwa yiZwi noMoya oNgcwele nalokho Akwambulela kona.
Abaphostoli babebazi intando kaNkulunkulu ngokuhlala kukaMoya oNgcwele kanye nolwazi lweZwi. Babesazi isitha sabo futhi beqaphile, futhi abazange badukiswe futhi bayengwe ngamanga kadeveli.
Udeveli uyohlala ezama ukungena ezimpilweni zabantu ngenyama. Yingakho kubaluleke kakhulu beka phansi inyama. Inqobo nje uma inyama ingabekwa, abantu bazoqhubeka bonile futhi bavumele Isono Esontweni.
ENcwadini yeZambulo, sifunda ngamabandla ayisikhombisa. Asifundi lutho mayelana nokubopha nokukhululwa kwamandla amademoni. Kunalokho, sifunda ngalokho amabandla ayekwenzile (kuvunyelwe) nalokho amabandla abefanele akwenze, kodwa akazange akwenze (kwenqatshelwe).
“Konke eniyakukukhulula emhlabeni koba kukhululiwe ezulwini”
UJesu wathi: “Intando yakho mayenziwe ezulwini njengasemhlabeni”. Lokhu kusebenza ekulahlekeni. Umsebenzi uJesu awunikeza ibandla laKhe uwukumela nokushumayela ngoMbuso kaNkulunkulu nokuletha uMbuso kaNkulunkulu kubantu kulo mhlaba.. Ibandla liyokwenza futhi livumele zonke lezozinto, okuyintando kaNkulunkulu.
Lokhu kusho, okokuqala nje, ukuthi labo abaphendukayo futhi bafuna landela uJesu, abhabhathizwe emanzini futhi lemukele uMoya oNgcwele. Kusho ukushumayela ivangeli nokufundisa amakholwa zonke izinto, uJesu akufundisa abafundi bakhe, futhi nibenze abafundi bakaJesu Kristu, philisa abagulayo, futhi bakhipha amadimoni.
bayakunyathela phezu kwezinyoka, futhi uba bethanda ukuphuza into ebulalayo, ngeke kubalimaze. Inqobo nje uma amakholwa ehlala kuKristu, amandla nemisebenzi yobumnyama ngeke ibe namandla okubalimaza.
Wasiyalaphi uJesu ukuthi sibophe amadimoni?
Manje, ake sibheke imfundiso yokubopha nokukhulula ehlobene nokubopha amademoni (njengomoya wobumpofu, umoya wokugula, umoya wokuhlubuka, umoya wentukuthelo, umoya wokuzidabukela, umoya wokwesaba, njll.) nokukhulula ukuphulukiswa, ingcebo, ingcebo, njll. Uma le mfundiso yokubopha nokukhulula iphefumulelwe nguJesu, kungani singafundi lutho ngakho eBhayibhelini? Asifundi ndawo lapho uJesu athi: “Ngiyakubopha, umoya wakho …” Asifundi ndawo ukuthi abaphostoli babopha amadimoni (Imimoya Emibi).
Ukube uJesu wayefuna ‘sibophe’ amademoni, pho kungani asiyala ukuba ‘sikhiphe’ amademoni?
UJesu akazange asiyale ukuba sibophe amademoni. Ngoba ungamkhulula kanjani umuntu uma ubophela idimoni kumuntu? Idimoni ngeke liziveze, futhi ngeke nikhiphe idemoni kumuntu. Awukhululi abantu ngokubopha amadimoni. Kodwa ukhulula abantu ngokuyala idemoni ukuba ‘liphume’ limshiye lowo muntu.
USathane uza njengengelosi yokukhanya
Udeveli uyohlale ezama ukuphakamisa izimfundiso ezintsha nezambulo zomoya emiqondweni yabantu, lokho kubonakala kungokomoya futhi kuthembisa futhi kwenza abantu abaningi babe nomdlandla, kodwa baphambuke eBhayibhelini; IZwi LikaNkulunkulu. Uyohlale ezama ukudukisa amaKristu ngezimfundiso zamanga ezibonakala zesaba uNkulunkulu, kuyilapho eqinisweni ziphuma kudeveli.
UDeveli uyazi ukuthi izimfundiso zamanga nezindlela, kanye nezinyathelo ezengeziwe amaKristu okufanele azithathe ukuze akhulule umuntu, bazodideka kakhulu. AmaKristu kufanele agxile kakhulu emazwini awo futhi athembele ezindleleni zawo nasezinyathelweni zawo ukuze akhulule umuntu, esikhundleni sokuthembela eNkosini uJesu Kristu nokuncika emandleni nomsebenzi Wakhe.
Uma amaKrestu ebopha amadimoni, khona-ke ngeke babe yingozi embusweni wobumnyama. Ngoba amademoni asenakho ukufinyelela ezimpilweni zabantu. Babodwa (okwesikhashana) iboshiwe.
Umuntu ngeke akhululwe kodwa uyohlala engowakho. Futhi yilokho kanye udeveli akufunayo, ukuze ahlale elawula izimpilo zabantu.
Inqobo nje uma udeveli ehlala elawula izimpilo zabantu, uyobusa emhlabeni nasendaweni yomoya.
Udeveli uyonika amandla amazwi amaKristu. Kanjani? Ngokuyala amademoni akhe ukuba athule isikhashana futhi angazibonakalisi. Ukuze amaKristu athole imiphumela futhi umuntu athole impumuzo yesikhashana ebukeka njengokukhululwa. Kepha ngemuva kwesikhashana, idemoni liyophinde liziveze futhi liqhubeke nomsebenzi walo wokubhubhisa. Ngoba akwenzekanga lutho kumuntu, umuntu usangenwe wumoya. Nokho, AmaKristu acabanga ukuthi ‘ukubopha nokukhulula’ isebenza futhi izoqhubeka.
NgeZwi kuphela, sizokwazi yini ukuhlukanisa iqiniso likaNkulunkulu namanga kadeveli.
Ibandla linikezwe izikhiye zokubopha nokukhulula
Isonto lihlale lixhumene noJesu Kristu kanye noMbuso weZulu futhi liwumfanekiso woMbuso weZulu emhlabeni.. Ngakho-ke, ibandla liyohamba ngokoMthetho woMbuso. Ibandla lihlezi ezindaweni zasezulwini kuJesu Kristu. Kukulesi sikhundla sikamoya kuphela lapho ibandla liyobusa futhi lenze intando yeNkosi uJesu.
Konke okuzokwenqatshelwa (iboshiwe) emhlabeni ku Igama likaJesu, ngamakholwa, lizabotshwa ezulwini. UJesu uyonika amandla amazwi nemisebenzi endaweni yomoya ngoMoya. Njengoba nje uNkulunkulu wanika amazwi nemisebenzi kaJesu amandla ngoMoya.
UJesu wayeyazi intando kaYise. Ngakho-ke, zonke izenzo Zakhe kanye nazo zonke izenzo Zakhe; Imisebenzi yakhe yayingokomthetho intando kaBaba Wakhe.
UJesu wenqabela imisebenzi yombuso wobumnyama (ukubopha). Futhi uJesu wayivumela imisebenzi yoMbuso kaNkulunkulu (ukuthukulula), ngokuletha uMbuso kaNkulunkulu kubantu
UJesu wavumela imisebenzi yoMbuso kaNkulunkulu, futhi uNkulunkulu wanika wonke amazwi nemisebenzi Yakhe amandla ngoMoya Wakhe oNgcwele.
Inqobo nje uma ibandla lilalela imiyalo kaJesu futhi lenza intando Yakhe, okuyintando kaNkulunkulu futhi, khona Uyonika amazwi nemisebenzi. Kodwa ngeke awanike amandla amazwi nemisebenzi ephikisana nentando Yakhe.
Ibandla linikiwe, kuJesu Kristu, igunya lomoya eliphakeme kunawo wonke ezulwini nasemhlabeni. Alikho igunya eliphakeme kunawo wonke. UJesu unikile ibandla laKhe; Umzimba wakhe, ikhomishini yokubopha kanye nokulahlekelwa.
Ukubopha nokukhulula kusho ukuvimba imisebenzi yombuso wobumnyama (ukubopha) nokumelela nokuletha uMbuso kaNkulunkulu ngokugcina imiyalo yaKhe nokwenza intando yaKhe kulo mhlaba (ukuthukulula). Ukuze, Umbuso wakhe uyofika futhi intando yakhe yenziwe emhlabeni njengoba yenziwa ezulwini futhi uJesu noYise bayophakanyiswa futhi bakhazinyuliswe..
‘Yibani usawoti womhlaba’








